Cần có thái độ nghiêm khắc đối với những trường hợp không chấp hành án

10 tháng năm 2017, các cơ quan thi hành án dân sự đã thi hành xong trên 422 nghìn việc tương ứng với 33.5 nghìn tỷ đồng, qua đó góp phần bảo vệ tính nghiêm minh của pháp luật, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Tuy nhiên, do ý thức chấp hành pháp luật của người phải thi hành án, các cơ quan thi hành án dân sự đã phải tổ chức cưỡng chế 8.000 trường hợp, trong đó cưỡng chế có huy động lực lượng là 4.230 việc. Vì vậy, xã hội cần phải có thái nghiêm khắc đối với những trường hợp trốn tránh, chây ỳ, chống đối việc thực hiện nghĩa vụ thi hành án.

Quy định về thi tuyển, bổ nhiệm vào ngạch Chấp hành viên sơ cấp và bổ nhiệm Thẩm tra viên thi hành án dân sự

Một trong các phương hướng quan trọng của Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02 tháng 06 năm 2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, đó là “Xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp, bổ trợ tư pháp, nhất là cán bộ có chức danh tư pháp, theo hướng đề cao quyền hạn, trách nhiệm pháp lý, nâng cao và cụ thể hóa tiêu chuẩn về chính trị, phẩm chất, đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ và kinh nghiệm, kiến thức xã hội đối với từng loại cán bộ; tiến tới thực hiện chế độ thi tuyển đối với một số chức danh”. Thực hiện chủ trương đó, năm 2008, ngay từ khi có Luật Thi hành án dân sự đầu tiên đã quy định một trong các tiêu chuẩn để được bổ nhiệm vào ngạch Chấp hành viên sơ cấp đó là phải trúng tuyển kỳ thi tuyển Chấp hành viên sơ cấp. Sau này Luật Thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2014 cũng tiếp tục kế thừa quy định nêu trên về yêu cầu thi tuyển trước khi bổ nhiệm đối với Chấp hành viên sơ cấp.

Chức trách, nhiệm vụ và tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo, quản lý các cơ quan thi hành án dân sự địa phương

Hướng dẫn thực hiện các quy định về công tác tổ chức cán bộ tại Nghị định 24/2010/NĐ-CP ngày 15/3/2010 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức; Nghị định số 29/2012/NĐ-CP ngày 12/4/2012 của Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức; Quyết định số 27/2003/QĐ-TTg ngày 19/02/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm cán bộ, công chức lãnh đạo và Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự về công tác tổ chức cán bộ, trên cơ sở đề nghị của Tổng Cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự và Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Bộ Tư pháp, ngày 23/03/2017, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 02/2017/TT-BTP hướng dẫn một số nội dung quản lý công chức, viên chức, người lao động thuộc hệ thống tổ chức thi hành án dân sự. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 07/05/2017 (sau đây gọi tắt là Thông tư số 02/2017/TT-BTP). Bài viết dưới đây sẽ đề cập đến các nội dung mới cơ bản và nội dung của Thông tư số 02/2017/TT-BTP về chức trách, nhiệm vụ, tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo, quản lý thuộc Cục Thi hành án dân sự và Chi cục Thi hành án dân sự.

Chức trách, nhiệm vụ và tiêu chuẩn chuyên môn nghiệp vụ các ngạch công chức chuyên ngành thi hành án dân sự

Hướng dẫn thực hiện các quy định tại Nghị định 24/2010/NĐ-CP ngày 15 tháng 3 năm 2010 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức và  Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18 tháng 7 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự về công tác tổ chức cán bộ, trên cơ sở ý kiến thống nhất của Bộ Nội vụ, ngày 05 tháng 04 năm 2017, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Thông tư số 03/2017/TT-BTP quy định chức danh, mã số ngạch và tiêu chuẩn nghiệp vụ công chức chuyên ngành Thi hành án dân sự, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 22/5/2017 (sau đây gọi tắt là Thông tư số 03/2017/TT-BTP), với những nội dung cơ bản như sau:

Tìm hiểu các quy định mới về tổ chức cán bộ trong Hệ thống thi hành án dân sự

Trong lĩnh vực công tác tổ chức cán bộ, Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02 tháng 06 năm 2005 về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã đề ra phương hướng đó là, “xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp, bổ trợ tư pháp, nhất là cán bộ có chức danh tư pháp, theo hướng đề cao quyền hạn, trách nhiệm pháp lý, nâng cao và cụ thể hóa tiêu chuẩn về chính trị, phẩm chất, đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ và kinh nghiệm, kiến thức xã hội đối với từng loại cán bộ; tiến tới thực hiện chế độ thi tuyển đối với một số chức danh”. Cùng đề cập đến yêu cầu và vai trò của đội ngũ công chức, người làm công tác thi hành án dân sự trong việc nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự và triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp, mới đây Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 06/02/2017 về việc tăng cường công tác thi hành án dân sự, trong đó đã nhấn mạnh: “Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chấp hành viên đảm bảo phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ, thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy cho người dân và doanh nghiệp”.

Thi hành án dân sự qua nghiên cứu của học giả quốc tế

Nhìn lại lịch sử 71 năm trưởng thành của lĩnh vực thi hành án dân sự trong Nước và nghiên cứu những bài học kinh nghiệm của nước ngoài về thi hành án dân sự sẽ là một trong các giải pháp hữu hiệu giúp công tác thi hành án dân sự ở Việt Nam tiếp tục phát triển, hòa chung vào sự nghiệp bảo vệ công lý tiến bộ của nhân loại, như quan điểm về cải cách tư pháp của Đảng đã được nêu tại Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02 tháng 06 năm 2005 về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, đó là ngoài việc kế thừa truyền thống pháp lý dân tộc, những thành tựu đã đạt được thì phải tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm nước ngoài phù hợp với hoàn cảnh đất nước và yêu cầu chủ động hội nhập quốc tế.

Tìm hiểu quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 trong lĩnh vực thi hành án dân sự

 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật[1]” và “Người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần và phục hồi danh dự. Người vi phạm pháp luật trong việc bắt, giam, giữ, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án gây thiệt hại cho người khác phải bị xử lý theo pháp luật[2]”. Để bảo đảm thực hiện tốt quyền con người và những quyền cơ bản của công dân theo quy định nêu trên của Hiến pháp và những văn bản pháp luật mới có liên quan, ngày 20 tháng 6 năm 2017, Quốc hội khóa XIV, kỳ họp thứ 3 đã thông qua Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2018 (sau đây gọi tắt là Luật TNBTNN năm 2017), thay thế cho Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009 (sau đây gọi tắt là Luật TNBTNN năm 2009).
 
[1] Khoản 1 Điều 14.
[2] Khoản 5 Điều 31.

Thông tin về tài sản của người thi hành án nhìn từ kinh nghiệm của Cộng hòa liên bang Đức

Minh bạch thông tin về tài sản thi hành án của người phải thi hành án có vai trò quan trọng và ảnh hưởng mang tính chất quyết định tới hiệu quả của công tác thi hành án dân sự. Theo đánh giá của Giáo sư Luật học Juan Pablo Correa Delcass thì tính hiệu quả của các phương pháp thi hành án dân sự phụ thuộc nhiều vào mức độ minh bạch thông tin tài sản của người phải thi hành án hơn là xem xét về bản chất thẩm quyền thi hành án của các mô hình thi hành án dân sự khác nhau. Hoặc theo nghiên cứu của Tiến sỹ Wendy Kennett, nếu người phải thi hành án có ý định chống lại việc thi hành án thì người được thi hành án sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc làm sáng tỏ thông tin về tài sản của họ, và tài sản đất đai, động sản hoặc tiền ở ngân hàng của người phải thi hành án có thể dễ dàng chuyển giao cho người thứ ba đứng tên. Từ thực trạng trên, tác giả khẳng định rằng chắc chắn ở một số quốc gia sẽ có sự hiện diện của những hố đen “black holes” mà ở đó người bị kiện và tài sản của họ có thể sẽ biến mất.

Triển khai hỗ trợ trực tuyến và cơ chế một cửa trong công tác thi hành án dân sự trên toàn quốc

Hỗ trợ trực tuyến yêu cầu thi hành án và cơ chế một cửa tại các cơ quan thi hành án dân sự (THADS) được thực hiện thí điểm từ tháng 07/2016. Sau gần một năm đưa vào thí điểm tại 12 địa phương trên cả nước bước đầu đã cho thấy những tín hiệu tích cực từ phía người dân và các cơ quan thi hành án địa phương. Dựa trên những kết quả đạt được, Tổng cục THADS đã quyết định triển khai hỗ trợ trực tuyến THADS và cơ chế một cửa trên phạm vi toàn quốc kể từ ngày 01/6/2017.