Một số điểm mới quan trọng tại Nghị định số 09/2026/NĐ-CP ngày 10/01/2026 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp
17/01/2026
Ngày 10/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 09/2026/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp (sau đây gọi là Nghị định số 09/2026/NĐ-CP) và có hiệu lực kể từ ngày 10/01/2026. Nghị định này thay thế Nghị định số 39/2025/NĐ-CP ngày 26/02/2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp. Nghị định số 09/2026/NĐ-CP có một số điểm quan trọng, cụ thể như sau:
Bộ Tư pháp là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: Xây dựng pháp luật; tổ chức thi hành pháp luật; thi hành án dân sự; hành chính tư pháp; bổ trợ tư pháp; công tác pháp chế; kiểm soát thủ tục hành chính; quản lý nhà nước các dịch vụ sự nghiệp công trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. Như vậy, Bộ Tư pháp được giao thêm chức năng về kiểm soát thủ tục hành chính.
Cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp gồm 20 đơn vị gồm:
+ 16 đơn vị là các tổ chức hành chính giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước: Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; Vụ Tổ chức cán bộ; Vụ Hợp tác quốc tế; Văn phòng Bộ; Cục Quản lý Thi hành án dân sự; Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính; Cục Pháp luật dân sự - kinh tế; Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật; Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý; Cục Hành chính tư pháp; Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước; Cục Bổ trợ tư pháp; Cục Kiểm soát TTHC; Cục Kế hoạch - Tài chính; Cục Công nghệ thông tin.
+ 4 tổ chức là các đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ quản lý nhà nước thuộc Bộ: Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý; Học viện Tư pháp; Tạp chí Dân chủ và Pháp luật; Báo Pháp luật Việt Nam.
Như vậy, không còn Thanh tra bộ; thêm Cục Kiểm soát thủ tục hành chính; Vụ Pháp luật hình sự - hành chính thành Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính; Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế thành Cục Pháp luật dân sự - kinh tế; Vụ Pháp luật quốc tế thành Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Bộ và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Bộ.
Về điều khoản chuyển tiếp, Nghị định cũng nêu rõ, nhiệm vụ chỉ đạo, theo dõi, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra công tác thừa phát lại; quản lý tổ chức và hoạt động thừa phát lại tiếp tục được thực hiện cho đến khi Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 có hiệu lực thi hành. Nhiệm vụ quản lý nhà nước về tương trợ tư pháp và là đầu mối thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự tiếp tục được thực hiện cho đến khi Luật Tương trợ tư pháp về dân sự số 102/2025/QH15 có hiệu lực thi hành.
Vụ Pháp luật hình sự - hành chính, Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Vụ Pháp luật quốc tế, Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định pháp luật cho đến khi có quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật có hiệu lực thi hành.
Cục Kiểm soát Thủ tục hành chính thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn về kiểm soát thủ tục hành chính quy định tại Nghị định này kể từ thời điểm quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Kiểm soát thủ tục hành chính có hiệu lực thi hành.
(Có Nghị định số 09/2026/NĐ-CP ngày 10/01/2026 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp kèm theo)./.
Bộ Tư pháp là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: Xây dựng pháp luật; tổ chức thi hành pháp luật; thi hành án dân sự; hành chính tư pháp; bổ trợ tư pháp; công tác pháp chế; kiểm soát thủ tục hành chính; quản lý nhà nước các dịch vụ sự nghiệp công trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. Như vậy, Bộ Tư pháp được giao thêm chức năng về kiểm soát thủ tục hành chính.
Cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp gồm 20 đơn vị gồm:
+ 16 đơn vị là các tổ chức hành chính giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước: Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; Vụ Tổ chức cán bộ; Vụ Hợp tác quốc tế; Văn phòng Bộ; Cục Quản lý Thi hành án dân sự; Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính; Cục Pháp luật dân sự - kinh tế; Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật; Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý; Cục Hành chính tư pháp; Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước; Cục Bổ trợ tư pháp; Cục Kiểm soát TTHC; Cục Kế hoạch - Tài chính; Cục Công nghệ thông tin.
+ 4 tổ chức là các đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ quản lý nhà nước thuộc Bộ: Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý; Học viện Tư pháp; Tạp chí Dân chủ và Pháp luật; Báo Pháp luật Việt Nam.
Như vậy, không còn Thanh tra bộ; thêm Cục Kiểm soát thủ tục hành chính; Vụ Pháp luật hình sự - hành chính thành Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính; Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế thành Cục Pháp luật dân sự - kinh tế; Vụ Pháp luật quốc tế thành Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Bộ và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc Bộ.
Về điều khoản chuyển tiếp, Nghị định cũng nêu rõ, nhiệm vụ chỉ đạo, theo dõi, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, kiểm tra công tác thừa phát lại; quản lý tổ chức và hoạt động thừa phát lại tiếp tục được thực hiện cho đến khi Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 có hiệu lực thi hành. Nhiệm vụ quản lý nhà nước về tương trợ tư pháp và là đầu mối thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự tiếp tục được thực hiện cho đến khi Luật Tương trợ tư pháp về dân sự số 102/2025/QH15 có hiệu lực thi hành.
Vụ Pháp luật hình sự - hành chính, Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Vụ Pháp luật quốc tế, Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định pháp luật cho đến khi có quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật có hiệu lực thi hành.
Cục Kiểm soát Thủ tục hành chính thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn về kiểm soát thủ tục hành chính quy định tại Nghị định này kể từ thời điểm quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Kiểm soát thủ tục hành chính có hiệu lực thi hành.
(Có Nghị định số 09/2026/NĐ-CP ngày 10/01/2026 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp kèm theo)./.