Yêu cầu cấp thiết sửa đổi chế độ thống kê thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án hành chính

Theo nội dung tổng kết, sau hơn một năm triển khai, Thông tư số 05/2024/TT-BTP đã góp phần thiết lập khuôn khổ tương đối thống nhất cho chế độ báo cáo thống kê thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án hành chính trong toàn hệ thống. Các địa phương đã từng bước đưa công tác thống kê đi vào nền nếp, góp phần phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, giao chỉ tiêu và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy, trong bối cảnh Luật Thi hành án dân sự năm 2025 có hiệu lực với nhiều quy định mới liên quan đến chuyển đổi số, mô hình tổ chức thi hành án dân sự một cấp tại địa phương được vận hành và Nền tảng số thi hành án dân sự chính thức đi vào hoạt động, chế độ thống kê hiện hành đã bộc lộ không ít hạn chế, bất cập, đòi hỏi phải được sửa đổi theo hướng tinh gọn, hiện đại và đồng bộ hơn.
 
Bối cảnh mới đặt ra yêu cầu mới đối với công tác thống kê
Thông tư số 05/2024/TT-BTP được ban hành trong giai đoạn công tác thống kê thi hành án dân sự vẫn chủ yếu vận hành theo phương thức lập báo cáo định kỳ, tổng hợp số liệu theo biểu mẫu và gửi báo cáo theo cấp hành chính. Cách tiếp cận này phù hợp với bối cảnh quản lý truyền thống, khi hệ thống công nghệ thông tin chưa đủ điều kiện để khai thác dữ liệu tập trung, đồng bộ và theo thời gian thực. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã thay đổi rất nhanh.
Trước hết, Luật Thi hành án dân sự năm 2025 với các quy định có hiệu lực từ ngày 20/01/2026 đã đặt ra yêu cầu bắt buộc về chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình quản lý, tổ chức thi hành án, trong đó dữ liệu điện tử được thừa nhận về giá trị pháp lý và trở thành nền tảng quan trọng cho hoạt động quản trị. Đây không còn là định hướng mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu có tính pháp lý và thực tiễn.
Cùng với đó, việc tổ chức thi hành án dân sự theo mô hình một cấp tại địa phương đã làm thay đổi căn bản cách thức quản lý, điều hành, phân công trách nhiệm và tổ chức thực hiện nhiệm vụ thống kê. Trong mô hình mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm số liệu đầy đủ, chính xác, đúng kỳ mà còn phải xây dựng được một cơ chế khai thác dữ liệu thông suốt, giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công, giảm chi phí hành chính, tiết kiệm nhân lực và rút ngắn thời gian tổng hợp.
Đặc biệt, việc Nền tảng số thi hành án dân sự vận hành từ ngày 20/01/2026 đã tạo nên bước chuyển đáng kể trong phương thức ghi nhận, lưu trữ, đối chiếu và khai thác số liệu. Nếu trước đây công tác thống kê chủ yếu dựa trên việc lập biểu, chốt sổ và tổng hợp thủ công theo kỳ báo cáo, thì nay yêu cầu mới là phải từng bước chuyển sang mô hình khai thác dữ liệu trực tiếp từ hệ thống, phục vụ chỉ đạo, điều hành theo thời gian thực.
Bên cạnh đó, việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW cũng đặt ra yêu cầu phải đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số trong hoạt động quản lý nhà nước. Đối với lĩnh vực thi hành án dân sự, điều này đồng nghĩa với việc thống kê không thể dừng lại ở vai trò tổng hợp kết quả theo kỳ, mà phải trở thành công cụ hỗ trợ trực tiếp cho lãnh đạo trong theo dõi tình hình, dự báo xu hướng, điều hành tiến độ và kiểm soát chất lượng thực hiện nhiệm vụ.
Từ những thay đổi lớn đó, có thể thấy rõ rằng chế độ thống kê hiện hành đang đứng trước bước chuyển từ “báo cáo theo kỳ” sang “quản trị theo dữ liệu số”. Đây là sự thay đổi không chỉ về mặt kỹ thuật, mà còn là sự thay đổi về tư duy quản lý, về mô hình vận hành và về yêu cầu pháp lý đối với toàn hệ thống.
 
Quá trình tổng kết được tổ chức bài bản, bám sát thực tiễn
Để đánh giá đầy đủ việc thực hiện Thông tư số 05/2024/TT-BTP, cơ quan chuyên môn đã tham mưu triển khai tổng kết một cách bài bản, xác định rõ mục tiêu, phạm vi, nội dung, tiến độ và trách nhiệm của từng đơn vị có liên quan. Quá trình tổng kết được đặt trong tổng thể yêu cầu đổi mới công tác thi hành án dân sự theo Luật mới, theo mô hình tổ chức mới và theo định hướng chuyển đổi số của ngành.
Một trong những nội dung quan trọng của quá trình tổng kết là việc thu thập thông tin, tài liệu và ý kiến từ các cơ quan thi hành án dân sự địa phương theo đề cương thống nhất. Nội dung tổng hợp không chỉ dừng ở việc ghi nhận cách thức triển khai các biểu mẫu, kỳ báo cáo, thời hạn gửi báo cáo hay chất lượng số liệu, mà còn tập trung nhận diện các thuận lợi, khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, bao gồm cả phương pháp bóc tách số liệu, quy trình chốt số liệu, ứng dụng công nghệ thông tin, sự phối hợp nội bộ và các đề xuất sửa đổi, bổ sung để phù hợp với mô hình mới.
Việc tổng hợp ý kiến từ địa phương đã tạo nên cơ sở quan trọng để đánh giá khách quan, toàn diện quá trình thực hiện Thông tư. Đây cũng là căn cứ thực tiễn để xác định rằng việc sửa đổi văn bản không chỉ xuất phát từ yêu cầu lý luận hay chủ trương chung về chuyển đổi số, mà bắt nguồn trực tiếp từ những bất cập đang tồn tại trong vận hành hằng ngày của hệ thống thi hành án dân sự.
 
Nhiều kết quả tích cực được ghi nhận sau hơn một năm triển khai
Kết quả tổng kết cho thấy, dù còn không ít khó khăn, Thông tư số 05/2024/TT-BTP đã phát huy vai trò tích cực trong giai đoạn trước khi quá trình chuyển đổi số được đẩy mạnh trên quy mô toàn hệ thống.
Trước hết, công tác quán triệt, phổ biến và tổ chức thực hiện Thông tư đã được các địa phương triển khai tương đối nghiêm túc ngay sau khi văn bản được ban hành. Nhiều đơn vị đã chủ động phổ biến nội dung Thông tư tới toàn thể lãnh đạo, công chức, đặc biệt là đội ngũ trực tiếp làm công tác thi hành án và thống kê như Chấp hành viên, Thẩm tra viên, Thư ký, công chức thống kê và cán bộ theo dõi thi hành án hành chính. Quá trình quán triệt đã giúp nâng cao nhận thức về vai trò của công tác thống kê, đồng thời làm rõ hơn trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận trong việc lập, chốt, kiểm tra và gửi báo cáo.
Không chỉ dừng ở việc phổ biến văn bản, một số địa phương còn tổ chức nghiên cứu, trao đổi, thảo luận về các điểm mới của Thông tư so với quy định trước đây. Hoạt động này giúp nâng cao mức độ thống nhất trong nhận thức và cách áp dụng, hạn chế sự lúng túng khi xử lý các chỉ tiêu, biểu mẫu và phương pháp tính lũy kế số liệu.
Một kết quả đáng ghi nhận khác là nhận thức và năng lực thực hiện chế độ báo cáo thống kê của đội ngũ công chức từng bước được nâng lên. Cùng với đó, kỷ luật, kỷ cương hành chính trong công tác thống kê cũng được tăng cường. Tại nhiều đơn vị, việc lập và gửi báo cáo ngày càng đi vào nền nếp, số liệu thống kê cơ bản bảo đảm độ tin cậy, có thể đối chiếu với hồ sơ nghiệp vụ và phục vụ cho công tác giao chỉ tiêu, đánh giá kết quả thi hành án.
Bên cạnh đó, công tác hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc của cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh đối với các đơn vị trực thuộc cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Một số địa phương đã chủ động phân công đầu mối chuyên trách hoặc bán chuyên trách theo dõi công tác thống kê, ban hành hướng dẫn nội bộ, làm rõ trách nhiệm của Chấp hành viên và công chức thống kê trong việc chốt số liệu, khóa sổ, lập và gửi báo cáo. Nhiều nơi duy trì việc đôn đốc định kỳ hằng tháng, hằng quý; kịp thời nhắc nhở các đơn vị gửi báo cáo chậm hoặc có số liệu chưa bảo đảm tính thống nhất.
Việc lồng ghép kiểm tra, thẩm tra số liệu thống kê trong các đợt kiểm tra nghiệp vụ, kiểm tra công vụ cũng góp phần chấn chỉnh những thiếu sót, sai lệch. Đối với các trường hợp có biến động số liệu lớn hoặc thiếu logic giữa các biểu mẫu, một số địa phương đã yêu cầu đơn vị liên quan giải trình, làm rõ nguyên nhân và đề xuất biện pháp khắc phục. Nhờ đó, chất lượng số liệu từng bước được cải thiện.
Có thể khẳng định rằng, trong điều kiện quản lý truyền thống, Thông tư số 05/2024/TT-BTP đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để công tác thống kê thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án hành chính được thực hiện thống nhất hơn, nền nếp hơn và ngày càng gắn chặt hơn với yêu cầu chỉ đạo, điều hành của toàn ngành.
 
Những bất cập ngày càng rõ trong bối cảnh chuyển đổi số
Tuy nhiên, kết quả tổng kết cũng cho thấy một thực tế rõ ràng: những thành quả nêu trên chủ yếu phù hợp với phương thức quản lý truyền thống, trong khi yêu cầu quản trị hiện nay đã thay đổi. Chính vì vậy, Thông tư số 05/2024/TT-BTP đã bộc lộ nhiều điểm chưa còn phù hợp, tập trung vào bốn nhóm vấn đề lớn.
 
Quy định chưa theo kịp mô hình tổ chức mới
Một trong những bất cập nổi bật là Thông tư được xây dựng trên nền tảng mô hình tổ chức cũ, trong khi thực tiễn hiện nay đã chuyển sang mô hình thi hành án dân sự một cấp tại địa phương. Điều này dẫn đến nhiều quy định không còn phù hợp với cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quy trình quản lý mới của các phòng chuyên môn, phòng thi hành án dân sự khu vực.
Cùng với đó, một số chỉ tiêu phân loại án chưa phản ánh đầy đủ bản chất của thực tiễn thi hành án. Chẳng hạn, việc xác định án “có điều kiện” mới chỉ dựa trên tiêu chí có tài sản hoặc thu nhập, trong khi chưa tính đầy đủ đến các yếu tố như giá trị tài sản quá nhỏ so với nghĩa vụ phải thi hành hoặc những trở ngại khách quan kéo dài, khiến việc phân loại chưa thật sự sát thực tế và có thể tạo áp lực không phù hợp cho Chấp hành viên.
Một số chỉ tiêu như “theo dõi riêng” cũng được phản ánh là dễ gây hiểu lầm do chưa có sự thống nhất với hệ thống thống kê của các cơ quan liên ngành, đặc biệt là Viện kiểm sát nhân dân. Ngoài ra, việc quy định mỗi quyết định thi hành án chỉ được phân loại theo một tình trạng thi hành, trong khi số tiền thực tế có thể đang ở nhiều trạng thái khác nhau, đã gây khó khăn trong quá trình lập danh sách chuyển kỳ sau và phản ánh chưa hết bản chất vận động của số liệu.

Hệ thống biểu mẫu còn cồng kềnh, phức tạp
Một khó khăn lớn khác là hệ thống biểu mẫu theo Thông tư vẫn còn nhiều, gồm 12 biểu mẫu với nhiều chỉ tiêu chi tiết, yêu cầu phân loại sâu theo nhiều tiêu chí khác nhau. Trong điều kiện nguồn lực có hạn, việc phải xử lý khối lượng biểu mẫu lớn, nhiều trường thông tin và nhiều mối liên hệ logic giữa các chỉ tiêu đã tạo áp lực đáng kể cho người thực hiện.
Không chỉ số lượng biểu mẫu lớn, một số quy định còn thiếu thống nhất với các văn bản liên ngành. Các địa phương phản ánh có sự chênh lệch về chỉ tiêu giữa Thông tư số 05/2024/TT-BTP với Thông tư liên tịch số 12/2021/TTLT-BTP-VKSNDTC-TANDTC, đặc biệt đối với các nhóm án kinh tế, tham nhũng, ma túy, tín dụng ngân hàng. Sự thiếu đồng bộ này làm phát sinh khó khăn trong đối chiếu, giải trình và tổng hợp số liệu liên ngành.
Sau khi sáp nhập, việc chuyển giao hồ sơ giữa các phòng khu vực chỉ là chuyển án nội bộ, nhưng biểu mẫu hiện hành chưa có chỉ tiêu riêng để theo dõi. Đây là một khoảng trống đáng chú ý, bởi nếu không có cơ chế phản ánh riêng, việc tổng hợp số việc, số tiền tăng giảm sẽ dễ lúng túng và khó bảo đảm thống nhất.
Một số biểu mẫu cụ thể cũng bộc lộ bất cập rõ nét. Đối với Biểu số 07 về cưỡng chế, việc chỉ thống kê “xong” khi vụ việc thi hành xong toàn bộ chưa phản ánh đúng thực tế là nhiều quyết định cưỡng chế đã được tổ chức thực hiện, tạo kết quả cụ thể nhưng vụ việc vẫn chưa hoàn tất. Đối với Biểu số 08 về khiếu nại, tố cáo, cách tính toán giữa các cột còn chưa logic, thiếu cột cho trường hợp đơn không thụ lý hoặc đình chỉ tố cáo, đồng thời chưa rõ cách thống kê đối với đơn có nhiều nội dung. Biểu số 09 cũng được phản ánh là có kết cấu cột dễ gây nhầm lẫn trong quá trình tổng hợp.
Ngoài ra, Thông tư còn thiếu hướng dẫn chi tiết về một số nội dung nghiệp vụ có tính kỹ thuật cao như quy đổi giá trị tài sản, giấy tờ có giá ra tiền, hoặc xác định thời điểm lấy giá trị tài sản để thống kê. Đây là những điểm tưởng như nhỏ nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác và tính thống nhất của dữ liệu.
 
Hạ tầng công nghệ và phần mềm chưa đáp ứng yêu cầu
Trong bối cảnh chuyển đổi số, công tác thống kê không thể vận hành hiệu quả nếu thiếu hạ tầng công nghệ phù hợp. Tuy nhiên, qua tổng kết cho thấy, hệ thống phần mềm phục vụ thống kê hiện nay vẫn chưa được hoàn thiện đồng bộ. Nhiều biểu mẫu chưa được tích hợp đầy đủ, chức năng trích xuất và tổng hợp số liệu tự động còn hạn chế, khiến nhiều đơn vị vẫn phải xử lý bằng phương thức thủ công hoặc bán thủ công.
Việc phụ thuộc vào thao tác thủ công không chỉ làm tăng thời gian xử lý mà còn làm gia tăng nguy cơ sai sót, đặc biệt trong điều kiện khối lượng số liệu lớn, yêu cầu đối chiếu nhiều chiều và thời gian chốt số liệu thường rất gấp. Trong khi đó, hạ tầng kỹ thuật tại một số địa phương còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu triển khai đồng bộ các ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thống kê.
 
Nguồn nhân lực và tổ chức thực hiện còn nhiều áp lực
Một thực tế phổ biến hiện nay là đội ngũ công chức làm công tác thống kê phần lớn vẫn là kiêm nhiệm. Trong khi đó, yêu cầu về chuyên môn, khối lượng công việc và tính chính xác của số liệu ngày càng cao. Thời điểm chốt số liệu lại thường rơi vào giai đoạn cao điểm giải quyết án, khiến công chức vừa phải xử lý nghiệp vụ, vừa phải tổng hợp báo cáo trong áp lực thời gian lớn.
Bên cạnh đó, ở một số đơn vị, việc phối hợp, kiểm tra, rà soát số liệu trong nội bộ chưa thật sự chặt chẽ. Điều này dẫn đến nguy cơ phát sinh sai sót, thiếu thống nhất giữa số liệu hồ sơ, sổ sách và biểu báo cáo. Khi nguồn nhân lực chưa ổn định, hạ tầng công nghệ chưa đầy đủ và biểu mẫu còn phức tạp, áp lực lên đội ngũ trực tiếp thực hiện công tác thống kê càng trở nên nặng nề hơn.
 
Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
Từ kết quả tổng kết có thể thấy, những tồn tại, hạn chế trong quá trình thực hiện Thông tư số 05/2024/TT-BTP xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan.
Về chủ quan, ở một số nơi, công tác chỉ đạo, kiểm tra của người đứng đầu chưa thật sự sâu sát, quyết liệt; việc nắm tình hình, tháo gỡ khó khăn trong công tác thống kê có thời điểm còn chậm. Năng lực và kinh nghiệm của đội ngũ làm thống kê chưa đồng đều; việc cập nhật, nghiên cứu quy định mới chưa kịp thời, khiến quá trình áp dụng một số chỉ tiêu, biểu mẫu còn lúng túng. Công tác rà soát, đối chiếu số liệu trước khi gửi báo cáo ở một số thời điểm chưa được thực hiện đầy đủ và thường xuyên.
Về khách quan, khối lượng án thụ lý mới tăng, số lượng án bình quân trên mỗi Chấp hành viên ngày càng lớn đã kéo theo áp lực cao đối với công tác theo dõi, phân loại và tổng hợp số liệu. Khối lượng biểu mẫu nhiều trong khi phương thức tổng hợp còn thiên về thủ công là nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ và độ chính xác của báo cáo. Đồng thời, khuôn khổ pháp lý và phần mềm hỗ trợ chưa được cập nhật kịp thời theo mô hình tổ chức mới, cùng với điều kiện bảo đảm về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phần mềm ở một số địa phương còn hạn chế, đã làm cho việc triển khai gặp nhiều trở ngại.
Một yếu tố khác cũng được chỉ ra là trong công tác theo dõi thi hành án hành chính, việc cung cấp thông tin, tài liệu từ các cơ quan liên quan có trường hợp chưa kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ tổng hợp báo cáo. Ngoài ra, việc tích hợp dữ liệu và trích xuất tự động chưa được đồng bộ kịp thời theo các thay đổi về biểu mẫu, chỉ tiêu và yêu cầu báo cáo, dẫn đến việc nhiều địa phương vẫn phải xử lý thủ công để bù đắp.
Điểm đáng chú ý là tổng kết đã chỉ ra một nhận định mang tính cốt lõi: khó khăn hiện nay không chỉ đến từ khâu tổ chức thực hiện, mà chủ yếu xuất phát từ việc khuôn khổ pháp lý và phương thức thống kê chưa được thiết kế phù hợp với mô hình quản trị số.
 
Cần chuyển mạnh từ “làm báo cáo” sang “khai thác dữ liệu”
Từ thực tiễn triển khai và các bất cập đã được nhận diện, định hướng sửa đổi Thông tư số 05/2024/TT-BTP được xác định theo tinh thần đổi mới căn bản về mô hình thống kê.
Trước hết, cần chuyển đổi phương thức thống kê từ báo cáo thủ công sang quản trị dựa trên dữ liệu số. Đây là định hướng trung tâm, bởi trong bối cảnh Nền tảng số thi hành án dân sự đã đi vào vận hành, việc tiếp tục duy trì một cơ chế thống kê dựa chủ yếu vào việc tổng hợp bằng tay sẽ vừa tốn kém, vừa chậm, vừa không khai thác được hết giá trị của dữ liệu. Khi dữ liệu được cập nhật, chuẩn hóa và quản lý tập trung trên nền tảng số, việc trích xuất, tổng hợp và phân tích phải được thực hiện một cách tự động, qua đó nâng cao tính kịp thời, độ chính xác và khả năng phục vụ trực tiếp cho chỉ đạo, điều hành.
Thứ hai, hệ thống biểu mẫu cần được tinh gọn theo hướng thực chất hơn. Không phải càng nhiều biểu mẫu, càng nhiều chỉ tiêu thì càng quản lý tốt. Trong giai đoạn mới, cần rà soát để loại bỏ những chỉ tiêu trùng lặp, những nội dung không còn phù hợp, chỉ giữ lại các chỉ tiêu cốt lõi, phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý, đánh giá và điều hành. Cùng với đó, biểu mẫu phải được thiết kế theo nguyên tắc dữ liệu có thể tự động sinh ra từ hệ thống, giảm tối đa sự phụ thuộc vào thao tác thủ công của người dùng.
Thứ ba, chế độ thống kê cần bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và liên thông. Điều này không chỉ là yêu cầu nội bộ trong hệ thống thi hành án dân sự, mà còn là yêu cầu đối với sự phối hợp với Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và các cơ quan có liên quan. Khi chỉ tiêu, phương pháp thống kê và chuẩn dữ liệu không thống nhất, việc đối chiếu, so sánh, giải trình và liên thông dữ liệu sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, sửa đổi Thông tư cần đồng thời gắn với việc rà soát các quy định thống kê liên ngành và thúc đẩy chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống thông tin.
 
Những nội dung cần tập trung khi sửa đổi Thông tư
Từ định hướng chung nêu trên, việc hoàn thiện văn bản trong thời gian tới cần tập trung vào một số nhóm nội dung cụ thể.
Một là, hoàn thiện quy định theo hướng phù hợp với mô hình tổ chức thi hành án dân sự một cấp tại địa phương. Các khái niệm, đầu mối quản lý, trách nhiệm lập và tổng hợp số liệu, cơ chế kiểm tra, xác nhận dữ liệu cần được rà soát để phản ánh đúng mô hình tổ chức mới. Đồng thời, các chỉ tiêu phân loại án cũng cần được điều chỉnh để phản ánh đúng bản chất hoạt động thi hành án và tránh gây áp lực hình thức cho người thực hiện.
Hai là, bổ sung cơ sở pháp lý cho việc quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu thống kê trong môi trường số. Đây là nội dung rất quan trọng, bởi nếu không có quy định rõ ràng thì việc chuyển từ báo cáo giấy sang dữ liệu điện tử sẽ thiếu nền tảng pháp lý và khó triển khai đồng bộ trên toàn hệ thống.
Ba là, đơn giản hóa hệ thống biểu mẫu và thiết kế lại theo hướng hỗ trợ trích xuất tự động từ phần mềm. Cùng với đó, cần bổ sung một số chỉ tiêu cần thiết phát sinh từ thực tiễn, như theo dõi chuyển án nội bộ sau sáp nhập, kết quả áp dụng biện pháp cưỡng chế, hoặc tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo theo cách thức rõ ràng, dễ tổng hợp hơn.
Bốn là, tăng cường phối hợp liên ngành để bảo đảm thống nhất về chỉ tiêu và phương pháp thống kê. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dữ liệu mà còn giảm áp lực giải trình, đối chiếu cho các đơn vị thực hiện ở cơ sở.
Năm là, gắn sửa đổi quy định với yêu cầu hoàn thiện phần mềm và hạ tầng kỹ thuật. Một Thông tư hiện đại nhưng phần mềm không hỗ trợ thì vẫn khó đi vào cuộc sống. Vì vậy, hoàn thiện pháp lý phải đi đôi với hoàn thiện công nghệ, chuẩn hóa dữ liệu và bồi dưỡng nguồn nhân lực thực hiện.
 
Sửa đổi Thông tư là yêu cầu cấp thiết của giai đoạn mới
Tổng kết việc thực hiện Thông tư số 05/2024/TT-BTP cho thấy đây là văn bản đã phát huy vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu chuẩn hóa công tác thống kê thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án hành chính. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức, hoàn thiện pháp luật và đẩy mạnh chuyển đổi số, những giới hạn của cơ chế thống kê hiện hành đã bộc lộ ngày càng rõ.
Trong giai đoạn hiện nay, việc sửa đổi Thông tư không chỉ nhằm khắc phục những bất cập kỹ thuật trong biểu mẫu, chỉ tiêu hay quy trình lập báo cáo, mà sâu xa hơn là để chuyển đổi cách thức quản lý từ tư duy “làm báo cáo” sang tư duy “quản trị bằng dữ liệu”. Đây là bước chuyển có ý nghĩa chiến lược đối với toàn hệ thống thi hành án dân sự, bởi nó gắn trực tiếp với khả năng điều hành theo thời gian thực, kiểm soát chất lượng dữ liệu, giảm gánh nặng hành chính, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Có thể nói, việc ban hành một Thông tư mới theo hướng tinh gọn, số hóa, liên thông và tự động hóa không còn là lựa chọn mang tính cải tiến, mà là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm công tác thống kê thi hành án dân sự theo kịp yêu cầu phát triển của giai đoạn mới. Khi dữ liệu trở thành nền tảng của quản trị, thì thống kê không chỉ là khâu cuối cùng của quá trình tổng hợp thông tin, mà phải trở thành công cụ điều hành trung tâm, hỗ trợ thiết thực cho lãnh đạo trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Và cũng từ góc nhìn đó, tổng kết Thông tư số 05/2024/TT-BTP không chỉ là nhìn lại một văn bản đã được triển khai, mà là bước khởi đầu cho một quá trình tái thiết lại toàn bộ tư duy thống kê trong hệ thống thi hành án dân sự: từ phân tán sang tập trung, từ thủ công sang tự động, từ báo cáo hành chính sang quản trị dữ liệu số.