Trao đổi, học hỏi kinh nghiệm của CHLB Đức về tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân

Phát biểu tại buổi làm việc với Bộ Tư pháp CHLB Đức, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh bày tỏ vui mừng trước việc hợp tác pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam và CHLB Đức nói chung, giữa hai Bộ Tư pháp nói riêng trong thời gian qua đã gặt hái được nhiều kết quả đáng ghi nhận. 

Thứ trưởng cũng chia sẻ thông tin về việc Việt Nam đang đẩy mạnh hơn nữa việc xây dựng, hoàn thiện thể chế pháp luật, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân, xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả thông qua việc triển khai thực hiện các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết số 66-NQ/TW và Nghị quyết số 57-NQ/TW. 

Để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao đáp ứng yêu cầu đặt ra trong bối cảnh mới, bên cạnh việc phát huy nội lực, Bộ Tư pháp Việt Nam mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm với các quốc gia phát triển trên thế giới, trong đó có CHLB Đức.  
 

Thứ trưởng cho biết, hiện nay Bộ Tư pháp Việt Nam đang xây dựng Chương trình hợp tác 3 năm Đối thoại nhà nước pháp quyền giai đoạn mới 2026 - 2028 nhằm tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được trong quá trình thực hiện Chương trình hợp tác 3 năm những giai đoạn trước đây. Thứ trưởng đề nghị Bộ Tư pháp CHLB Đức tích cực phối hợp với Bộ Tư pháp Việt Nam sớm ký kết và triển khai có hiệu quả Văn kiện này, qua đó thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai Bộ Tư pháp hai nước theo hướng đi vào chiều sâu, hiệu quả và thực chất. 

Đại diện Bộ Tư pháp CHLB Đức đánh giá cao chuyến thăm của Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh và khẳng định sẵn sàng tiếp tục phối hợp với Bộ Tư pháp Việt Nam thúc đẩy hơn nữa hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai Bên, hy vọng việc đàm phán Chương trình hợp tác 3 năm giai đoạn tới sẽ sớm đạt được kết quả và đi đến ký kết vào năm 2026.

Trong phần trao đổi chuyên môn, phía Bộ Tư pháp CLHB Đức đã chia sẻ nhiều thông tin, kinh nghiệm trong việc tiếp nhận, xử lý những thông tin phản ánh, kiến nghị của người dân gửi đến Bộ Tư pháp. Đại diện Bộ Tư pháp CHLB Đức cho biết trong năm 2024 - 2025, một số chủ đề hay được người dân gửi đến Bộ Tư pháp để kiến nghị hoặc tìm hiểu thông tin, bao gồm: quyền giám hộ, quyền đặt tên, xem xét lại các phán quyết của tòa án... 

Về việc ứng dụng công nghệ thông tin, phía Đức cho biết, hiện nay Bộ Tư pháp liên bang có cơ sở dữ liệu, trong đó có các mẫu thư trả lời người dân có thể tìm kiếm theo chủ đề; tuy nhiên việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong việc xử lý, trả lời kiến nghị của người dân còn hạn chế. Phía Đức cho rằng, trong việc trả lời các kiến nghị của người dân, trí tuệ nhân tạo chỉ đóng vai trò hỗ trợ, công chức nhà nước phải rà soát, kiểm tra, hoàn thiện về mặt nội dung các câu trả lời để đảm bảo tính chính xác, tính pháp lý.

Trong các buổi làm việc với Ủy ban Dân nguyện Quốc hội Liên bang Đức và Ủy ban Dân nguyện Quốc hội bang Hessen, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh chia sẻ thông tin về việc thực hiện những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng, thi hành pháp luật, trong thời gian vừa qua, Bộ Tư pháp đã xây dựng Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, trong giai đoạn vận hành đầu tiên, hệ thống này còn tồn tại nhiều hạn chế về kết nối, phối hợp, theo dõi và xử lý phản hồi.   

Thứ trưởng bày tỏ mong muốn nhân chuyến công tác này, tìm hiểu kinh nghiệm của Đức - một quốc gia có nền hành chính điện tử phát triển với các ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng tính minh bạch và khả năng giải trình và cải thiện chất lượng dịch vụ hành chính đối với công dân và doanh nghiệp.
 

Bà Hülya DÜBER, Chủ tịch Ủy ban Dân nguyện Quốc hội Liên bang Đức và ông Oliver Ulloth, Chủ tịch Ủy ban Dân nguyện Quốc hội bang Hessen bày tỏ vui mừng được đón tiếp Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cùng Đoàn công tác của Bộ Tư pháp và khẳng định sẵn sàng chia sẻ các thông tin về quy trình, hoạt động của các cơ quan này trong việc tiếp nhận, xử lý các kiến nghị, thông tin phản ánh từ người dân. Theo Hiến pháp Liên bang Đức và Hiến pháp bang Hessen, mọi kiến nghị, phản ánh của người dân đều phải được cơ quan có thẩm quyền xử lý. Các kiến nghị, phản ánh phải bằng văn bản, có đủ thông tin của người gửi như: tên, địa chỉ, địa chỉ email. 

Tại Ủy ban Dân nguyện Quốc hội Liên bang, từ năm 2005 đã triển khai hệ thống kiến nghị điện tử nhằm tạo thêm một kênh để người dân có thể phản ánh, kiến nghị lên Quốc hội Liên bang (bên cạnh các hình thức như đến trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện). Theo thống kê, trong số các kiến nghị, phản ánh mà Ủy ban nhận được, có 67% kiến nghị về các quyết định hành chính, 33% kiến nghị về xây dựng, hoàn thiện pháp luật, trên thực tế có nhiều trường hợp các quy định pháp luật được sửa đổi trên cơ sở kiến nghị của người dân. 

Ủy ban Dân nguyện cũng đã xây dựng cơ sở dữ liệu để số hóa toàn bộ kiến nghị giấy sang điện tử; trong đó các kiến nghị sẽ được phân loại để người dân có thể tìm kiếm, tham khảo những kiến nghị tương tự đã được giải quyết. Hệ thống này cũng có các gợi ý về xác định thẩm quyền của cơ quan giải quyết, các gợi ý lựa chọn việc gửi hoặc không gửi kiến nghị. Đối với các kiến nghị công khai (là những kiến nghị liên quan đến lợi ích chung, do người kiến nghị mong muốn được công khai và được Ủy ban quyết định cho phép công khai), nếu có đủ 30.000 ý kiến đồng thuận với kiến nghị, thì người kiến nghị sẽ được mời tham dự buổi làm việc với Ủy ban để trao đổi cụ thể hơn về nội dung kiến nghị.  
 

 

Tại Ủy ban Dân nguyện bang Hessen, bên cạnh việc gửi kiến nghị bằng văn bản qua bưu điện, fax hoặc trực tuyến, người dân có thể đến gặp trực tiếp và nêu kiến nghị để nhân viên bộ phận tiếp đón của Ủy ban ghi lại. Trong quá trình giải quyết kiến nghị, căn cứ vào tính chất phức tạp của kiến nghị, Ủy ban có thể tổ chức thảo luận bàn tròn với sự tham gia của đại diện cơ quan hành chính nhà nước, đại diện Ủy ban và người kiến nghị để trao đổi về nội dung kiến nghị; nội dung cuộc gặp được bảo mật. Ủy ban chưa ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân loại kiến nghị nhưng có hệ thống điện tử để theo dõi tiến độ, quá trình xử lý kiến nghị.

Tại buổi gặp Tổ chức Đại học Thế giới (WUS), Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác giáo dục, đào tạo về luật. Thứ trưởng bày tỏ cảm ơn những hỗ trợ của Quốc hội bang Hessen nói chung và Tổ chức Hỗ trợ Đại học Thế giới Đức (WUS) nói riêng cho công tác đào tạo của Trường Đại học Luật Hà Nội trong suốt những năm qua thông qua việc trao tặng học bổng cho các em sinh viên và tài trợ sách, tài liệu cho thư viện của Trường. 
 

Thứ trưởng hy vọng Trung tâm Pháp luật Đức đặt tại Trường Đại học Luật Hà Nội sẽ có thêm nhiều chương trình đào tạo chất lượng cao, liên kết lâu dài với các cơ sở đào tạo của Đức để từ đó trở thành một biểu tượng trong hợp tác pháp luật và tư pháp giữa hai nước; đồng thời mong muốn trong thời gian tới đây, Tổ chức Hỗ trợ Đại học thế giới (WUS) tiếp tục hỗ trợ Bộ Tư pháp và các cơ quan pháp luật, tư pháp Việt Nam trong công cuộc hoàn thiện pháp luật, cải cách tư pháp, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, góp phần tích cực thúc đẩy và tăng cường quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam - Đức.

TS Kambiz Ghawami, Chủ tịch WUS cảm ơn những đánh giá tốt đẹp của Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh và khẳng định sẵn sàng tiếp tục phối hợp, hỗ trợ Bộ Tư pháp, Trường Đại học Luật Hà Nội trong công tác đào tạo, bồi dưỡng về luật thời gian tới.

Cũng trong chuyến công tác, Đoàn đã gặp Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại bang Hessen. Ngày 21/6, Đoàn đã kết thúc tốt đẹp chuyến thăm, làm việc tại CHLB Đức và lên đường về nước.