Đi qua “điểm nóng”, giữ lại tình người: Chuyện nghề của người “gỡ nút thắt” thi hành án

Giữa những vụ việc căng thẳng, phức tạp của công tác thi hành án, có người chọn cách đi đến tận cùng của lý lẽ, nhưng cũng có người kiên trì tìm đường đi vào lòng người. Hành trình của một chấp hành viên không chỉ là thực thi bản án, mà còn là nỗ lực gỡ những “nút thắt” để pháp luật được tôn nghiêm và tình người vẫn vẹn nguyên.

Bản lĩnh giữa “điểm nóng” cưỡng chế

Sinh ra và lớn lên ở vùng đồng bằng ven biển xã Quỳnh Thạch (huyện Quỳnh Lưu cũ, Nghệ An), tuổi thơ của ông Hoàng Danh Trung – Phó Trưởng Phòng Thi hành án dân sự khu vực 8 – gắn liền với hình ảnh người cha làm công tác tư pháp xã. Sự tận tụy, chuẩn mực của cha đã gieo trong ông niềm ngưỡng mộ, thôi thúc ông nuôi dưỡng ước mơ được làm việc trong lĩnh vực pháp luật.

Năm 2004, chàng thanh niên quê nghèo thi đỗ Khoa Luật, Trường Đại học Quốc gia Hà Nội – niềm tự hào của gia đình và bạn bè cùng trang lứa. Tốt nghiệp năm 2007, trong lúc còn loay hoay tìm hướng đi, chàng cử nhân Luật đã tham gia công tác Đoàn tại địa phương. Một lần chứng kiến đoàn cán bộ thi hành án dân sự về làm việc tại UBND xã, hình ảnh màu áo ngành lại một lần nữa thôi thúc ông lựa chọn con đường nghề nghiệp. Được biết Thi hành án dân sự huyện đang tuyển dụng nhân sự, chàng cử nhân gấp rút hồ sơ đi dự tuyển.

Một vụ cưỡng giao đất rừng do ông Hoàng Danh Trung cùng các cán bộ THADS khu vực 8 phối hợp các lực lượng thực hiện

Bằng kiến thức được rèn luyện tại nhà trường, năm 2008, ông được tuyển dụng vào công tác tại Thi hành án dân sự huyện Quỳnh Lưu. Sau thời gian công tác với nhiều vụ việc được hoàn thành, năm 2014, ông được bổ nhiệm Chấp hành viên, rồi đến năm 2015 giữ chức Phó Chi cục Trưởng Chi cục THADS huyện Quỳnh Lưu.

Những năm tháng công tác tại đây là chuỗi ngày đối mặt với không ít vụ việc phức tạp. Nhiều bản án khó thi hành đã được ông cùng đồng nghiệp kiên trì giải quyết, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn.

Một trong những ký ức sâu đậm là vụ cưỡng chế giao đất trong vụ án chia thừa kế tại xã Quỳnh Nghĩa (nay là xã Quỳnh Phú). Vụ việc kéo dài, từng qua nhiều chấp hành viên nhưng chưa thể dứt điểm. Khi tiếp nhận, ông Trung bắt đầu rà soát, hệ thống lại toàn bộ hồ sơ, nắm chắc từng chi tiết trước khi xây dựng phương án thi hành.

Sau nhiều lần vận động, thuyết phục không thành, phương án cưỡng chế được triển khai với sự tham gia của hơn 80 cán bộ công an, cùng chính quyền địa phương, và các lực lượng liên quan.

Tuy nhiên, trước “giờ G” thực hiện cưỡng chế một ngày, qua nắm tình hình, ông nắm được việc gia đình bị cưỡng chế chuẩn bị chất bẩn (đất, cát, mắm tôm…) để chống đối. Ông Trung đã trực tiếp gặp gỡ, kiên trì thuyết phục gia đình để tránh những hành động manh động có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

Tuy nhiên, tình huống bất ngờ khác lại xảy ra. Trong buổi sáng, lúc tổ công tác đang cắm mốc bàn giao hơn 300m² đất, một người phụ nữ có bầu bất ngờ ngất xỉu tại hiện trường. Khi ông Trung cùng cán bộ công an xã đưa vào nhà nghỉ ngơi, gia đình bất ngờ đóng cửa, “giữ” hai người bên trong.

“Thời điểm đó cũng có một chút lo lắng vì sợ người nhà bị kích động không làm chủ được, nhưng mình phải giữ bình tĩnh để giải thích, động viên họ không có hành động vượt quá giới hạn”, ông Trung nhớ lại.

Đồng thời, ông liên lạc với Ban chỉ đạo thi hành án dân sự huyện xin hỗ trợ thêm nhân lực, bên cạnh đó phối hợp tổ công tác bên ngoài tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Đến hơn 14 giờ chiều, cánh cửa được mở, mọi việc dần ổn định. Đến cuối giờ chiều, việc cắm mốc, bàn giao đất hoàn tất. “Anh em trong tổ công tác làm xuyên trưa, không kịp ăn cơm, chỉ mong hoàn thành nhiệm vụ”, ông kể, giọng vẫn còn nguyên sự xúc động. 

" Không chỉ với những vụ việc lớn, trong những tranh chấp nhỏ, ông cũng luôn cố gắng tìm cách dung hòa. Như vụ tranh chấp chỉ khoảng 2m² đất giữa hai hộ dân tại xã Nghĩa Thành, kéo dài nhiều tháng giữa thời điểm dịch bệnh căng thẳng. Sau nhiều lần vận động, khi một bên không đủ tiền để giải quyết, ông đã lặng lẽ bỏ tiền túi hỗ trợ để hoàn tất việc phân định ranh giới và xây bờ rào giữa hai thửa đất. Chuyện tưởng như nhỏ, ông cũng không còn nhớ nhiều. Nhưng rồi, sau khi dịch bệnh qua đi, một gia đình đã đạp xe gần 30km mang theo vài quả mít đến tặng cán bộ thi hành án. Món quà quê giản dị nhưng đủ làm ấm lòng những người làm nghề. "

Lấy tình người hóa giải những nút thắt pháp lý

Tháng 2/2020, ông được điều động lên công tác tại Chi cục THADS huyện Nghĩa Đàn, đúng thời điểm dịch Covid-19 bùng phát. Từ miền biển lên vùng cao công tác, ông đối diện với nhiều bỡ ngỡ về địa hình, ngôn ngữ, tập quán. Nhưng cũng chính nơi đây, ông có thêm những trải nghiệm nghề nghiệp đáng nhớ.

Có những vụ việc được thi hành án ngay trước thời gian thực hiện cưỡng chế do công tác tuyên truyền, thuyết phục của cán bộ THADS với vai trò của ông Hoàng Danh Trung chủ trì thực hiện

Một vụ án để lại nhiều suy ngẫm và bài học quý cho quá trình làm nghề của mình tại xã Nghĩa Bình. Một người chồng vì ghen tuông đã gây án mạng, bị tuyên án chung thân và phải bồi thường hơn 336 triệu đồng cho gia đình bị hại. Việc thi hành án gặp bế tắc khi phạm nhân không hợp tác, gia đình cũng chưa có điều kiện thực hiện nghĩa vụ. Khi vào trại để gặp thì phạm nhân cho rằng mình bị tâm thần không biết gì… Vụ việc tưởng chừng rơi vào bế tắc.

Không nản lòng, ông Trung nhiều lần trực tiếp vào trại giam làm việc, đồng thời tìm gặp gia đình phạm nhân để phân tích, vận động. Sau nhiều lần thuyết phục, gia đình đã dần thay đổi nhận thức. Họ đồng ý cùng ông Trung vượt quãng đường hơn 50km đến trại giam để tiếp tục vận động phạm nhân hợp tác thi hành án.

Một sự việc ngoài ý muốn trên đường trở về, tai nạn bất ngờ xảy ra khiến người nhà bị thương phải đưa vào bệnh viện cấp cứu. Trong hoàn cảnh đó, ông Trung ở lại chăm sóc, lo lắng như người thân. Chính sự chân thành ấy đã khiến gia đình cảm động, từ đó chủ động vay mượn được số tiền hơn 300 triệu đồng để thi hành án.

Cuộc làm việc giữa hai gia đình sau đó diễn ra trong không khí cởi mở hơn. Hai bên dần cảm thông, gia đình bị hại đồng ý giảm một phần nghĩa vụ bồi thường và đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Từ chỗ không nhìn mặt nhau, họ dần tháo gỡ được những khúc mắc, tạo điều kiện để hàn gắn. Bị cáo sau đó cũng do cải tạo tốt, hoàn thành nghĩa vụ dân sự đã được xem xét giảm từ án chung thân xuống án phạt tù có thời hạn.

“Không phải mình lo cho họ để được việc cho mình mà lúc đó thực sự tôi cũng lo lắng khi người khác gặp nạn như người nhà mình vậy nên cũng cái tâm mình thôi. Khi mình thật lòng, họ sẽ hiểu và hợp tác”, ông Trung chia sẻ.

Khi được hỏi về cán bộ của mình, ông Nguyễn Đức Tình – Trưởng phòng THADS Khu vực 8 cho biết: “Chấp hành viên Hoàng Danh Trung là một cán bộ có bề dày về kinh nghiệm quản lý cũng như kinh nghiệm trong xử lý những vụ việc phức tạp. Trong đơn vị thì ông Hoàng Danh Trung có tinh thần ham học hỏi, tận tình giúp đỡ đồng nghiệp trong công việc cũng như quan tâm đến đời sống tinh thần của anh chị em trong cơ quan…”,

Trong hàng trăm vụ việc đã thi hành xong, có những niềm vui, những trăn trở và cả những bài học theo ông suốt chặng đường công tác. Nhưng trên hết, điều còn lại không chỉ là những bản án được thực thi, mà là niềm tin của người dân vào pháp luật và vào những người đang lặng lẽ “gỡ nút thắt” phía sau mỗi vụ việc. 

Trong những năm công tác, ông Hoàng Danh Trung cũng đã có nhiều sáng kiến kinh nghiệm được công nhận, góp phần nâng cao công tác thi hành án dân sự trên địa bàn. Điển hình như sáng kiến: “Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa gắn với việc thực hiện thủ tục hành chính tại Chi cục THADS huyện Nghĩa Đàn” năm 2021; Sáng kiến: “Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác xác minh điều kiện thi hành án trên địa bàn huyện Nghĩa Đàn” năm 2022; Sáng kiến “Một số giải pháp để tổ chức thi hành án dân sự những vụ việc có giá trị thi hành án lớn, phức tạp tại Phòng THADS khu vực 8” năm 2025…

                                                                                            Ngô Toàn