Đảng ủy Cục Quản lý THADS: Đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị vào thực tiễn – Từ "đi đúng hướng" đến "bứt tốc để phát triển"

Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024, của Bộ Chính trị, “Về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” đã định hình tư duy chiến lược mang tính cách mạng, đặt khoa học - công nghệ và chuyển đổi số làm động lực chính để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đối với lĩnh vực thi hành án dân sự (THADS) – công đoạn trực tiếp bảo đảm hiệu lực thực tế của công lý và tính nghiêm minh của pháp luật pháp quyền xã hội chủ nghĩa – việc hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW gắn liền với Luật THADS năm 2025 và Nghị định số 152/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã tạo ra bước chuyển trạng thái mang tính bước ngoặt: Từ giai đoạn kiến tạo, định hình "đi đúng hướng" sang thời kỳ hành động quyết liệt, tạo đột phá "bứt tốc để phát triển" toàn diện trên không gian số.

Khơi thông "điểm nghẽn" thể chế, chuyển dịch từ quản lý thủ công sang quản trị bằng dữ liệu nhằm hoàn thiện quan hệ sản xuất

Theo lý luận mác-xít, nền hành chính tư pháp muốn vận hành hiệu quả, công bằng thì kiến trúc thượng tầng và công cụ quản lý phải phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất xã hội. Nhìn lại thực tiễn trước đây, ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực THADS chủ yếu mang tính chất "phụ trợ", giải quyết phần ngọn về mặt kỹ thuật, phụ thuộc nặng nề vào các điều kiện ràng buộc về biên chế, kinh phí. Tư duy mang tính lối mòn này vô hình trung tạo ra những rào cản nội tại làm kìm hãm sự phát triển: quy trình xác minh tài sản thủ công kéo dài; văn bản, hồ sơ giấy tờ chồng chất; dữ liệu phân tán, thiếu liên thông liên ngành và khó kiểm soát theo thời gian thực.

Nhận diện rõ những điểm nghẽn đó, dưới sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp, Đảng ủy Cục Quản lý THADS đã lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc thể chế hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị vào công tác lập pháp. Bước đột phá về tư duy pháp lý và chính trị này chính thức được định hình đồng bộ tại Luật THADS năm 2025 và Nghị định số 152/2026/NĐ-CP, ngày 13-5-2026, của Chính phủ.

Lần đầu tiên, một điều luật riêng về chuyển đổi số (Điều 5 Luật THADS năm 2025) được ban hành, tạo lập hành lang pháp lý vững chắc khẳng định không gian số là môi trường thực hiện các thủ tục THADS có đầy đủ giá trị pháp lý. Khoản 3 Điều 5 của Luật quy định rõ: các văn bản, thông tin dưới dạng thông điệp dữ liệu, có chữ ký số được thiết lập trên môi trường số có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy. Quy định mang tính cách mạng này chính là "chìa khóa" giúp toàn hệ thống triệt tiêu thủ tục hành chính rườm rà, chuyển đổi toàn diện phương thức vận hành từ “quản lý hồ sơ giấy” sang “quản trị bằng dữ liệu thực và kiểm soát theo thời gian thực”.

Sự chuẩn bị bài bản, kiên trì trong tổ chức thực hiện ở giai đoạn đầu đã tạo nên một nền tảng vững chắc, minh chứng cho hướng đi đúng đắn của toàn ngành. Từ ngày 20-01-2026, Nền tảng số trong lĩnh vực THADS chính thức vận hành đồng bộ trên toàn quốc với 4 phân hệ lõi: Tổ chức thi hành án; Tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo; Hỗ trợ ra quyết định; Biên lai điện tử.

Theo số liệu thống kê nghiệp vụ, tính từ ngày 01-10-2025 đến ngày 27-5-2026, hệ thống đã ghi nhận những kết quả tích cực bước đầu:

Phân hệ Tổ chức thi hành án: Quản lý, giám sát chặt chẽ 978.324 hồ sơ phải thi hành (trong đó có 674.121 việc có điều kiện thi hành), giúp minh bạch hóa hoàn toàn tình trạng án tồn đọng, tạo cơ sở dữ liệu chính xác phục vụ công tác điều hành.

Phân hệ Biên lai điện tử: Phát hành thành công 1.047.785 biên lai điện tử với tổng số tiền thực thu đạt hơn 44.879 tỷ đồng. Việc số hóa dòng tiền giúp tối ưu hóa công tác kế toán nghiệp vụ và ngăn ngừa, triệt tiêu các nguy cơ tiêu cực, nhũng nhiễu.

Phân hệ Hỗ trợ ra quyết định: Tiếp nhận 318.815 bản án, quyết định từ tòa án và số hóa ban hành 464.258 quyết định thi hành án trực tiếp trên môi trường số.

Song song đó, việc đưa Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) dùng chung của Ngành Tư pháp vào tác nghiệp (phân quyền 35 tài khoản quản trị, 1.628 tài khoản tác nghiệp, giải quyết thông suốt 17.949 hồ sơ TTHC) đã chứng minh tính đúng hướng của ngành trong việc cắt giảm chi phí, thời gian cho người dân và doanh nghiệp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

"Cú bứt tốc" liên thông trục dữ liệu quốc gia, thúc đẩy Đề án 06 và mệnh lệnh kiểm soát quyền lực, phòng, chống tiêu cực

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định rõ yêu cầu phải phát triển các nền tảng số quốc gia dùng chung, bảo đảm an ninh dữ liệu và hạ tầng số. Nếu giai đoạn đầu là quá trình tối ưu hóa các quy trình nội bộ, thì bước sang năm 2026, toàn hệ thống THADS đã phát lệnh "bứt tốc" hướng ra bên ngoài, tập trung kết nối, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực trên quy mô quốc gia nhằm phục vụ Đề án 06 của Chính phủ. Đột phá mang tính căn bản trong chiến lược bứt tốc này là việc Cục Quản lý THADS phối hợp với Bộ Công an hoàn thành kết nối dữ liệu với Trung tâm Dữ liệu quốc gia (C12). Tính đến cuối tháng 5-2026, hai bên đã đồng bộ thành công 246.640 bản ghi đối với các bản án, quyết định đã ban hành quyết định thi hành án để đưa vào Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, sẵn sàng phục vụ khai thác liên thông. Hiệu quả lan tỏa từ diện mạo của một "Hệ sinh thái thi hành án số" này được chứng minh trực tiếp qua lợi ích mang lại cho nhân dân và cơ quan quản lý:

Đối với nhân dân: Quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự được bảo vệ tối đa trên môi trường số. Từ ngày 02-4-2026 đến nay, đã có 9.039 văn bản, quyết định và biên lai điện tử được tống đạt trực tiếp đến tài khoản công dân qua ứng dụng VNeID. Công dân nay có thể ngồi tại nhà để gửi yêu cầu thi hành án trực tuyến (theo Khoản 1 Điều 34 Luật THADS 2025) và kiểm tra kết quả một cách minh bạch.

Đối với công tác nghiệp vụ tư pháp: Theo Luật THADS mới, người dân có nghĩa vụ cung cấp số định danh cá nhân. Chính số định danh này trở thành mã khóa cốt lõi để Chấp hành viên truy cập, đối sánh và khai thác thông tin từ các cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về dân cư, đất đai, tài sản, tài chính... Nhờ vậy, quy trình xác minh điều kiện thi hành án được thực hiện trực tuyến nhanh chóng (theo Khoản 2 Điều 21 Nghị định số 152/2026/NĐ-CP), chấm dứt tình trạng đương sự tẩu tán tài sản hoặc việc Chấp hành viên phải đi lại xác minh thủ công nhiều lần, nâng cao tỷ lệ thu hồi tài sản cho Nhà nước và xã hội.

Đáng chú ý, chuyển đổi số còn là giải pháp căn cơ để thực hiện phương châm của Đảng về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động tư pháp. Khi toàn bộ quy trình nghiệp vụ được số hóa, mỗi thao tác, quyết định của Chấp hành viên đều lưu lại dấu vết số trên hệ thống, không thể can thiệp hay sửa đổi tùy tiện. Đặc biệt, Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC THADS) khai trương ngày 02-4-2026 đóng vai trò như một công cụ hữu hiệu, giúp lãnh đạo Bộ Tư pháp và các cơ quan kiểm tra có thể giám sát biến động án, dòng tiền theo thời gian thực, bảo đảm tính công tâm, chính trực của công lý.

Bản lĩnh vượt qua rào cản thực tiễn và bài học kinh nghiệm về công tác khơi thông tư tưởng trong nội bộ ngành

Bất kỳ một cuộc cách mạng nào về phương thức sản xuất và quản lý cũng phải đối mặt với những lực cản và thử thách. Chặng đường bứt tốc của ngành THADS không hoàn toàn thuận lợi. Thực tế ghi nhận khối lượng dữ liệu lịch sử quá lớn nhưng thiếu thông tin định danh gốc gây khó khăn cho việc làm sạch; hạ tầng công nghệ có lúc chưa đồng bộ; phần mềm tiếp nhận lỗi Aka247 của đơn vị đồng hành đôi khi chưa xử lý kịp thời theo cam kết; và một bộ phận nhỏ cán bộ vẫn mang tâm lý ngại thay đổi, e ngại sự công khai, minh bạch của không gian số.

Nhìn thẳng vào sự thật với tinh thần tự phê bình nghiêm túc, Đảng ủy Cục Quản lý THADS đã vận dụng nhuần nhuyễn bài học về công tác chính trị tư tưởng của Đảng, chọn giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo khơi thông tư duy từ nội bộ gắn liền với trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu các cơ quan THADS địa phương.

Một chiến dịch lớn "làm sạch CSDL THADS giai đoạn 1" đã được phát động với quyết tâm chính trị cao, hoàn thành trước ngày 30-6-2026 để kịp thời liên thông cấp lý lịch tư pháp điện tử qua VNeID vào ngày 01-7-2026. Đồng thời, từ ngày 04-5 đến ngày 19-5-2026, các đoàn công tác của Cục đã trực tiếp tổ chức tập huấn, tháo gỡ vướng mắc cho 34 tỉnh, thành phố nhằm hướng dẫn chức năng nâng cấp và xây dựng một "văn hóa số", tạo lập niềm tin số đồng đều từ Trung ương đến địa phương.

Tầm nhìn chiến lược và khát vọng kiến tạo hệ sinh thái tư pháp số bền vững

Trong thời gian tới, để tiếp tục thực hiện thắng lợi và đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đi vào chiều sâu, Cục Quản lý THADS xác định rõ ba nhiệm vụ chiến lược trọng tâm nhằm phát triển bền vững hệ thống:  

Một là, về mặt thể chế và nghiệp vụ, tiếp tục nghiên cứu nâng cấp, mở rộng Nền tảng số THADS để đưa Cơ sở dữ liệu quản lý Thừa hành viên và phân hệ theo dõi thi hành án hành chính vào vận hành thống nhất, bảo đảm bao phủ toàn diện các mảng quản lý theo đúng quy định của Luật THADS năm 2025.

Hai là, về quản lý đầu tư công, đẩy nhanh tiến độ giải ngân và xây dựng các dự án hạ tầng trung hạn trọng điểm đã được phê duyệt: Dự án tạo lập cơ sở dữ liệu trước tháng 7-2025 (tổng mức đầu tư 876,584 tỷ đồng); Dự án Hệ thống giao ban trực tuyến cho các cơ quan THADS (45,888 tỷ đồng); triển khai toàn diện phần mềm Kế toán nghiệp vụ mới và hoàn thiện thuê dịch vụ hệ thống IOC.

Ba là, về phát triển kinh tế số, chủ động số hóa, công khai thông tin tài sản bán đấu giá thi hành án lên môi trường mạng theo tinh thần Nghị quyết số 71/NQ-CP nhằm thúc đẩy thị trường minh bạch, gia tăng niềm tin số trong các giao dịch dân sự, kinh tế và tối ưu hóa giá trị thu hồi tài sản cho Nhà nước và nhân dân.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành đã mở ra thời cơ lớn; Luật THADS năm 2025 và các văn bản hướng dẫn đã hoàn thiện hành lang pháp lý vững chắc. Bằng tư duy đột phá và những bước đi bứt tốc, vững chắc, ngành THADS đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nền tư pháp số minh bạch, chính trực, phục vụ nhân dân, xứng đáng là chỗ dựa tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc xã hội chủ nghĩa.

Nguyễn Thị Thu Hằng - Văn phòng Đảng ủy