Cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống Thi hành án dân sự

Ngày 15/7/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 76/NQ-CP về việc ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021-2030. Theo đó, mục tiêu chung của Chương trình là tiếp tục xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát triển, liêm chính, phục vụ nhân dân, trên cơ sở những quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trong giai đoạn 2021 - 2030. Mục tiêu cụ thể của Chương trình là cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 tập trung vào 6 nội dung, đó là: Cải cách thể chế; Cải cách thủ tục hành chính; Cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước; Cải cách chế độ công vụ; Cải cách tài chính công và Xây dựng, phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số.
Trọng tâm cải cách hành chính 10 năm tới là: Cải cách thể chế, trong đó tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế của nền hành chính và nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chuyên nghiệp, có năng lực, phẩm chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và sự phát triển đất nước, trong đó, chú trọng cải cách chính sách tiền lương; xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số.
Trước nhu cầu hiện đại hoá công tác quản lý theo chủ trương cải cách hành chính của Đảng và Nhà nước, thực hiện cải cách thủ tục hành chính tạo điều kiện thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế, việc tập trung đẩy mạnh công tác ứng dụng CNTT vào công tác quản lý, công tác đơn giản hoá thủ tục hành chính trở thành một yêu cầu cấp thiết đối với công tác của Tổng cục THADS, được ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển.
Những năm qua, việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin của toàn hệ thống THADS nói chung, của Tổng cục Thi hành án dân sự nói riêng đã không ngừng được củng cố và phát triển. Việc ứng dụng CNTT đã và đang ngày càng trở nên sâu rộng, phục vụ có hiệu quả trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của toàn hệ thống THADS và của Tổng cục THADS. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý hành chính nhà nước sẽ góp phần đơn giản hoá thủ tục hành chính, giảm thiểu các quy trình công việc đang được tiến hành theo phương pháp thủ công hiện nay bằng việc xây dựng và đưa vào sử dụng các phần mềm tin học được xử lý qua mạng máy tính.
Ứng dụng CNTT trong công tác đơn giản hoá thủ tục hành chính
Bám sát Kế hoạch, mục tiêu đề ra, Tổng cục THADS đã tích cực triển khai và đã đạt được một số kết quả bước đầu tích cực. Quy định về thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp và Tổng cục THADS đã được đăng tải đầy đủ tại chuyên mục thủ tục hành chính về thi hành án dân sự trên Cổng thông tin điện tử Thi hành án dân sự. Đây cũng là cơ sở giúp Tổng cục THADS tiến tới triển khai thực hiện các dịch vụ hành chính công mức độ 3 (hỗ trợ trực tuyến thi hành án dân sự và cơ chế một của trong hệ thống Thi hành án dân sự), tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tiếp cận và sử dụng.
Để người dân và doanh nghiệp thuận tiện hơn trong việc gửi hồ sơ, nhận kết quả của thủ tục hành chính là một mục tiêu đặt ra đối với công tác cải cách thủ tục hành chính, với mục tiêu đó, Tổng cục THADS đã ban hành Quyết định số 537/QĐ-TCTHADS ngày 11/5/2017 của Tổng Cục trưởng Tổng cục THADS về việc ban hành Quy trình và triển khai thực hiện cơ chế một cửa tại các cơ quan Thi hành án dân sự, bước đầu triển khai giải quyết trực tuyến đối với một số thủ tục liên quan đến quyết định thi hành án theo yêu cầu, xác nhận kết quả thi hành án, yêu cầu thay đổi Chấp hành viên, đề nghị miễn, giảm chi phí cưỡng chế thi hành án, đề nghị miễn, giảm phí thi hành án… Để giải quyết các thủ tục hành chính, người dân, doanh nghiệp có thể nghiên cứu các quy định về thủ tục trên máy tính có kết nối mạng internet, download mẫu đơn, kê khai và gửi hồ sơ ngay trên máy tính kết nối internet. Những cách làm mới này sẽ giúp người dân và doanh nghiệp đỡ tốn thời gian đi lại, tiến độ giải quyết công việc nhanh chóng hơn, chất lượng hơn, đồng thời tạo ra cơ chế giám sát hoạt động của công chức trong quá trình thi hành công vụ, hạn chế các hành vi tiêu cực có thể phát sinh…
Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của Tổng cục Thi hành án dân sự
Đồng thời với việc nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp, Tổng cục THADS cũng đã tập trung cải thiện hiệu quả công tác quản lý thông qua việc ứng dụng và triển khai đồng bộ nhiều phần mềm phục vụ tốt công tác điều hành, phát hành văn bản, Hội nghị tuyền hình trực tuyến.
Trước thực trạng quy trình xử lý công việc trong nội bộ các đơn vị thuộc Tổng cục Thi hành án dân sự, Cục Thi hành án dân sự các tỉnh, thành phố chủ yếu được thực hiện thủ công, mất nhiều thời gian xử lý công việc, tốn kém chi phí hành chính, hiệu quả công việc không cao. Vì vậy, Tổng cục THADS đã triển khai phần mềm Quản lý quá trình thụ lý, tổ chức thi hành án và báo cáo thống kê thi hành án dân sự. Qua quá trình sử dụng và nâng cấp, chương trình ngày càng ổn định, phục vụ kịp thời công việc của Tổng cục THADS, Cục THADS và các Chi cục THADS trực thuộc góp phần minh bạch hóa trong công tác chỉ đạo, điều hành. Hiện đại hóa các quy trình xử lý công việc từ các Chấp hành viên đến các cấp Lãnh đạo. Với chương trình này, công tác hành chính của Tổng cục THADS, Cục THADS và các Chi cục THADS đã được cải tiến rõ rệt. Đáng chú ý nhất là rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả xử lý công việc, tiết kiệm được chi phí in ấn, sao chụp văn bản, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục hành chính trong nội bộ cơ quan.
Một số định hướng trong việc ứng dụng CNTT trong công tác cải cách thủ tục hành chính
Từ kết quả của việc ứng dụng CNTT để nâng cao năng lực điều hành và chất lượng cung ứng dịch vụ công tại Tổng cục THADS, có thể thấy rằng Lãnh đạo Bộ Tư pháp, Lãnh đạo Tổng cục đã đánh giá cao vai trò, vị trí của ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước. Không ngừng tìm kiếm những cách làm hiệu quả hơn, đặt ra mục tiêu trong những năm tiếp theo, Tổng cục THADS sẽ tiếp tục xây dựng để hoàn thiện cơ sở vật chất, hình thành cơ quan hành chính điện tử, tiếp tục có những bước đi đúng hướng trong mục tiêu ứng dụng và phát triển CNTT, nâng cao năng lực điều hành, cung cấp dịch vụ chất lượng đối với việc cung ứng dịch vụ hành chính công cho người dân và doanh nghiệp trên cả nước.
Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu về thủ tục hành chính và các lĩnh vực thi hành án dân sự đảm bảo sự thống nhất, an toàn để áp dụng trên phạm vi toàn quốc.
Ứng dụng CNTT trong việc cung cấp thông tin đối với dịch vụ công về thi hành án dân sự cho người dân và doanh nghiệp. Phấn đấu cung cấp hầu hết các dịch vụ công cơ bản trực tuyến mức độ 3 hoặc 4, có thể trao đổi thông tin, gửi, nhận hồ sơ, nhận kết quả dịch vụ qua mạng.
Để đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác cải cách thủ tục hành chính theo những định hướng nêu trên. Các đơn vị chức năng thuộc Tổng cục THADS đã và đang có những biện pháp và hành động triển khai hết sức quyết liệt, cụ thể, trong đó đẩy nhanh tiến độ triển khai Đề án “ứng dụng công nghệ thông tin trong Hệ thống Thi hành án dân sự, trong đó xác định rõ mục đích, yêu cầu, các nhiệm vụ cụ thể, có lộ trình, giải pháp cho cả giai đoạn từ 2021 đến 2025 định hướng đến năm 2030” trên cơ sở nâng cấp các phần mềm hiện tại và nghiên cứu, xây dựng các phần mềm mới.