Phổ biến giáo dục pháp luật trong thi hành án dân sự

Nhận thức được tầm trọng của việc phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL) trong thi hành án dân sự (THADS), trong những năm qua Cục Quản lý Thi hành án dân sự (trước đây là Tổng cục Thi hành án dân sự) đã chủ động ban hành các kế hoạch tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong toàn Hệ thống THADS, chỉ đạo các cơ quan THADS tỉnh, thành phố ban hành Kế hoạch phổ biến giáo dục pháp luật tại đơn vị và tham mưu Uỷ ban nhân dân lồng ghép nội dung về pháp luật THADS, thi hành án hành chính (THAHC) trong quá trình xây dựng, tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch PBGDPL tại địa phương. Đồng thời, Cục Quản lý THADS đã chỉ đạo các cơ quan THADS địa phương thực hiện nghiêm việc tuyên truyền, phổ biến các chủ trương của Đảng, đường lối, chính sách pháp luật của nhà nước về công tác THADS, theo dõi THAHC, trong đó chú trọng phổ biến các văn bản mới ban hành có liên quan; yêu cầu Trưởng THADS căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương để tổ chức tuyên truyền,  PBGDPL và thông tin đến người dân bằng hình thức phù hợp, cụ thể như:
- Tại Cục Quản lý THADS, hoạt động tuyên truyền được phối hợp chặt chẽ với các hoạt động truyền thông, báo chí để nâng cao hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ được giao. Tổng cục đã vận dụng linh hoạt các hình thức để phổ biến, giáo dục pháp luật như: (i) triển khai bằng văn bản các Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; (ii) quán triệt lồng ghép trong các Hội nghị, Hội thảo, buổi họp giao ban của Cục; (iii) thường xuyên đăng tải thông tin về công tác THADS, theo dõi THAHC trên Cổng Thông tin điện tử của Cục, chỉ đạo địa phương thực hiện hoạt động này trên các Trang thông tin điện tử của đơn vị; (iv) phối hợp với một số cơ quan báo chí đăng tải các bài viết về công tác chuyên môn nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin, đạo đức công vụ; (v) phối hợp với Báo Pháp luật Việt Nam và Tạp chí Dân chủ Pháp luật để đăng tải các chuyên đề về công tác THADS, theo dõi THAHC; phối hợp với Kênh truyền hình Quốc hội xây dựng các phóng sự….
Ngoài ra, Cục Quản lý THADS còn thực hiện các hoạt động tuyên truyền, thông tin thông qua việc trả lời phỏng vấn báo chí và cung cấp thông tin trong các cuộc họp báo định kỳ hằng quý của Bộ Tư pháp; chủ động phối hợp với một số cơ quan báo chí, truyền thông đi thực tế một số địa phương để tìm hiểu đưa tin, viết bài về công tác THADS, theo dõi THAHC. Cục Quản lý THADS đã tham gia chương trình “Cử tri hỏi- Đại biểu trả lời: Gỡ bất cập trong thi hành án” được phát sóng trực tiếp trên kênh Truyền hình Quốc hội nhằm giải đáp các thắc mắc của người dân về THADS.
 - Tại các cơ quan THADS địa phương, công tác tuyên truyền giúp người dân tiếp cận pháp luật về THADS được thực hiện thông qua các buổi vận động, thuyết phục trực tiếp tại địa bàn, gia đình đối tượng phải thi hành án; thông qua công tác xác minh, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tiếp dân và công tác cưỡng chế THADS để đương sự, người dân, cơ quan, tổ chức có liên quan hiểu và thực hiện các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật nói chung và Luật THADS nói riêng. Tại Bộ phận “Một cửa”, các Cục THADS đều thực hiện niêm yết công khai các thủ tục hành chính về THADS, hỗ trợ trực tuyến, dịch vụ bưu chính công ích... nhằm giúp cho người dân và doanh nghiệp nắm bắt được quy trình tổ chức thi hành án, các hồ sơ, giấy tờ cần phải nộp và xuất trình; đồng thời có thể giám sát quá trình tổ chức thi hành án, nêu cao tinh thần thượng tôn pháp luật của Chấp hành viên, công chức trong việc thực thi nhiệm vụ; giải thích, cung cấp các quy định của pháp luật có liên quan trực tiếp đến vụ việc đang giải quyết hoặc hướng dẫn tìm kiếm, tra cứu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật khi người dân có yêu cầu.
 - Việc ứng dụng công nghệ thông tin, tuyên truyền dịch vụ công trực tuyến thuộc lĩnh vực của Cục Quản lý THADS: trên cơ sở thực hiện các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt danh sách dịch vụ công trực tuyến tích hợp trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia và chỉ đạo của Văn phòng Chính phủ, Lãnh đạo Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp thì Cục Quản lý THADS đã phối hợp với đơn vị chuyên môn của Tòa án nhân dân tối cao, của Văn phòng Chính phủ và các cơ quan có liên quan tổ chức thực hiện các nhiệm vụ triển khai dịch vụ tư pháp công trực tuyến thu, nộp tạm ứng án phí, lệ phí trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia.
Để công tác tuyên truyền về dịch vụ công trực tuyến được hiệu quả, trước khi triển khai thực hiện trong toàn quốc, Cục Quản lý THADS đã phối hợp xây dựng Phóng sự kỷ niệm Ngày truyền thống THADS; phóng sự về công tác THADS đối với tài sản phải thi hành án là tàu cá theo Nghị định 67/NĐ-CP của Chính phủ. Phối hợp với Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC, kênh Truyền hình Quốc hội Việt Nam xây dựng các phóng sự kỷ niệm Ngày truyền thống THADS hằng năm, được phát trên kênh truyền hình thu hút đông đảo người xem; thông qua các phóng sự này giúp Cục Quản lý THADS truyền tải được lịch sử hình thành và phát triển của Hệ thống THADS, những đóng góp của Hệ thống THADS trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
- Việc tổ chức triển khai thực hiện Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (09/11)
Thực hiện các Kế hoạch tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Bộ Tư pháp qua các năm, Cục Quản lý THADS ban hành các văn bản để triển khai thực hiện các hoạt động trong toàn Hệ thống. Kế hoạch triển khai các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Cục Quản lý THADS không chỉ giúp thực hiện có hiệu quả các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật, qua đó còn phát huy tinh thần trách nhiệm tự học tập, tìm hiểu và chấp hành pháp luật của công chức, người lao động trong toàn Hệ thống THADS, đặc biệt của người đứng đầu cơ quan trong học tập, nghiên cứu, tìm hiểu pháp luật, tuân thủ và chấp hành pháp luật; phát huy vai trò chủ động, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan để triển khai có hiệu quả công tác phổ biến giáo dục pháp luật về THADS, thi hành án hành chính; đồng thời, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao trong lĩnh vực công tác THADS, THAHC; gắn công tác PBGDPL với công tác hoàn thiện thể chế THADS.
Trong năm 2026 và những năm tiếp theo, Cục Quản lý THADS yêu cầu các cơ quan THADS địa phương nghiêm túc thực hiện các nhiệm vụ như:
- Tổ chức triển khai thực hiện đúng, đầy đủ và bám sát các nhiệm vụ được giao trong Kế hoạch của Bộ Tư pháp của Cục Quản lý THADS để triển khai thực hiện các hoạt động truyền thông và phổ biến giáo dục pháp luật trong lĩnh vực THADS, thi hành án hành chính.
- Đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật của công chức, người lao động trong cơ quan THADS và nhân dân, doanh nghiệp; gắn hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật với các hoạt động chuyên môn của đơn vị; bám sát nội dung, yêu cầu của Luật THADS, các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và các nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tư pháp, Hệ thống THADS.
- Phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan để thực hiện các hoạt động tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về THADS, thi hành án hành chính tại địa phương, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật đối với đội ngũ công chức, Chấp hành viên khi được giao thực hiện nhiệm vụ (nếu cần thiết); lồng ghép hoạt động tuyên tuyền, giáo dục pháp luật về THADS đến người dân, doanh nghiệp thông qua hoạt động tiếp công dân định kỳ.
- Đăng tải các bài viết trên Cổng Thông tin điện tử của Cục và Trang Thông tin điện tử của THADS tỉnh, thành phố tuyên truyền về các hoạt động hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam, kết quả thực hiện các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ và những gương công chức có nhiều đóng góp đối với công tác này. Các đơn vị căn cứ vào tình hình thực tế và yêu cầu của công việc để phối hợp với Báo Pháp luật Việt Nam và một số cơ quan báo chí, truyền thông tại địa phương để tổ chức viết bài, đưa tin, ghi hình, phỏng vấn tuyên truyền về công tác THADS tại địa phương.
Như vậy, bằng việc áp dụng linh hoạt các cách thức tuyên truyền khác nhau cho phù hợp với từng đối tượng nên các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nói chung và công tác THADS nói riêng đã được tiếp cận đến người dân, xã hội; giúp người dân, xã hội hiểu được mục đích, ý nghĩa của công tác THADS. Thông qua các hoạt động PBGDPL ý thức chấp hành pháp luật và hiểu biết của các tổ chức, cá nhân trong quá trình thi hành án ngày càng được nâng cao, từ đó góp phần hạn chế số vụ việc phải áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án./.