Thi hành án dân sự: Xây dựng Đảng để đảm bảo pháp luật được thực thi đến cùng

Không dừng ở quán triệt nghị quyết, Đảng bộ Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã lựa chọn cách làm đi từ tổ chức, con người và kỷ luật, qua đó tạo chuyển biến thực chất trong hiệu quả thi hành án. Trong một lĩnh vực đặc thù, nhạy cảm, áp lực cao như thi hành án dân sự, đây không chỉ là yêu cầu của công tác xây dựng Đảng, mà còn là điều kiện trực tiếp bảo đảm hiệu lực của pháp luật trên thực tế.

Thi hành án dân sự là khâu cuối cùng của quá trình thực thi pháp luật, nơi phán quyết của Tòa án được hiện thực hóa bằng kết quả cụ thể. Nếu bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng không được tổ chức thi hành đầy đủ, kịp thời thì công lý chưa thể đi trọn chặng đường của nó. Bởi vậy, khi bàn về nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự, không thể chỉ nhìn ở chỉ tiêu nghiệp vụ hay kết quả xử lý từng vụ việc, mà phải bắt đầu từ nền tảng chính trị, tổ chức và con người của bộ máy thực thi.

Chính từ yêu cầu đó, việc thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đảng bộ Cục Quản lý Thi hành án dân sự mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ công tác Đảng đơn thuần. Đây là quá trình củng cố tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, đồng thời tạo nền tảng để nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị trong một lĩnh vực khó, phức tạp, nhạy cảm và chịu nhiều áp lực.

Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lớn của toàn hệ thống thi hành án dân sự. Thực hiện chủ trương tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Bộ Tư pháp triển khai mô hình mới, chuyển từ Tổng cục Thi hành án dân sự sang Cục Quản lý Thi hành án dân sự. Sự thay đổi về tổ chức hành chính tất yếu đòi hỏi phải kiện toàn tương ứng tổ chức đảng để bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện, đồng bộ của Đảng đối với mô hình mới. Ngày 30/9/2025, Đảng bộ cơ sở Cục Quản lý Thi hành án dân sự được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/10/2025. Đảng bộ có 7 tổ chức đảng trực thuộc và 146 đảng viên; Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Bí thư, Phó Bí thư và Ủy ban Kiểm tra được kiện toàn đồng bộ để bảo đảm bộ máy mới vận hành ngay từ đầu.

Nhưng sự kiện ấy không chỉ mang ý nghĩa tổ chức. Ở chiều sâu hơn, đó là biểu hiện của một bước phát triển mới về tư duy lãnh đạo: trong điều kiện cải cách bộ máy, tổ chức đảng không thể đi sau tổ chức hành chính. Tổ chức đảng phải đi trước một bước, tạo nền tảng chính trị, tư tưởng và tổ chức để bộ máy mới ổn định, thống nhất, vận hành thông suốt và phát huy hiệu quả. Thực tiễn cho thấy, ở đâu tổ chức đảng không được kiện toàn kịp thời, ở đó rất dễ nảy sinh lúng túng trong điều hành, thiếu thống nhất trong phối hợp và tác động trực tiếp đến chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Một trong những điểm nổi bật trong quá trình thực hiện Nghị quyết 21 tại Đảng bộ Cục Quản lý Thi hành án dân sự là không tách rời công tác xây dựng Đảng với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị. Nói cách khác, xây dựng Đảng không được hiểu như một phần việc riêng, càng không thể chỉ dừng lại ở học tập, quán triệt, phổ biến nghị quyết. Giá trị thực sự của nghị quyết chỉ được khẳng định khi tinh thần của nghị quyết được chuyển hóa thành cơ chế vận hành, thành chuẩn mực công vụ, thành trách nhiệm cụ thể và thành kết quả công việc.

Theo hướng đó, Đảng ủy đã chủ động cụ thể hóa nghị quyết bằng quy chế phối hợp, quy chế làm việc và cơ chế phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, chế độ thông tin, kiểm tra, giám sát. Cách làm này cho thấy sự chuyển động từ nhận thức sang hành động, từ chủ trương sang tổ chức thực hiện. Trong điều kiện hệ thống thi hành án dân sự đang tiếp tục đổi mới, cách làm đó càng có ý nghĩa bởi mọi yêu cầu về kỷ luật, hiệu lực, hiệu quả cuối cùng đều phải được bảo đảm bằng cơ chế rõ ràng, đầu việc cụ thể, người chịu trách nhiệm cụ thể và phương thức kiểm tra cụ thể.

Không chỉ lãnh đạo sắp xếp tổ chức bộ máy, hoàn thiện thể chế và kiện toàn đội ngũ, tổ chức đảng trong hệ thống thi hành án dân sự còn đặc biệt coi trọng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, bồi đắp truyền thống và xây dựng văn hóa công vụ. Những hoạt động giáo dục truyền thống, sinh hoạt chính trị, học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không chỉ mang ý nghĩa nhắc nhớ mà còn là cách bồi đắp bản lĩnh chính trị, tinh thần phụng sự Nhân dân và ý thức trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ. Với một lĩnh vực nhiều áp lực và nhạy cảm như thi hành án dân sự, nền tảng tư tưởng, đạo đức và văn hóa công vụ càng phải được giữ vững từ gốc.

 Đoàn đại biểu Tổng cục Thi hành án dân sự tổ chức dâng hương, viếng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 135 năm ngày sinh của Người
 

Vai trò tham mưu chiến lược của Đảng ủy Cục Quản lý Thi hành án dân sự cũng ngày càng rõ nét. Một nội dung đáng chú ý là Đảng ủy đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy Bộ Tư pháp xây dựng Đề án Quy chế phối hợp với các tỉnh ủy, thành ủy trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo về tổ chức, cán bộ và hoạt động thi hành án dân sự tại địa phương. Điều đó cho thấy vai trò của Đảng bộ Cục không chỉ giới hạn trong nội bộ đơn vị mà còn mở rộng sang việc tham gia đề xuất, thiết kế cơ chế phối hợp có tính hệ thống, góp phần hoàn thiện phương thức lãnh đạo của Đảng đối với toàn ngành.

Từ góc độ đó, việc đổi mới sinh hoạt chi bộ tại Đảng bộ Cục Quản lý Thi hành án dân sự có ý nghĩa đặc biệt. Sinh hoạt chi bộ chỉ thực sự có chất lượng khi không chỉ dừng lại ở phổ biến văn bản, quán triệt chủ trương mà đi vào những vấn đề cụ thể của công việc. Khi chi bộ bàn đến đạo đức công vụ trong xử lý tài sản thi hành án, đến trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu, đến kỹ năng dân vận trong tổ chức cưỡng chế, đến phòng, chống tiêu cực ở những khâu dễ phát sinh sai sót thì lúc đó sinh hoạt đảng mới thực sự gắn với thực tiễn và mới nâng được sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng.

Cùng với đổi mới sinh hoạt chi bộ, việc xây dựng đội ngũ đảng viên được đặt ra theo yêu cầu ngày càng thực chất hơn. Trong lĩnh vực thi hành án dân sự, đảng viên không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải có đạo đức công vụ trong sáng, tinh thần trách nhiệm cao, thái độ tận tụy, liêm chính và khả năng chịu áp lực lớn. Khi đảng viên chỉ “đúng quy định” thôi chưa đủ; điều quan trọng hơn là phải “làm được việc”, phải thể hiện vai trò nòng cốt trong tập thể và góp phần trực tiếp vào việc nâng cao chất lượng chuyên môn, giữ gìn kỷ cương của đơn vị.

Nếu công tác xây dựng Đảng là nền tảng thì kết quả thi hành án dân sự chính là thước đo trực tiếp của năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Năm 2024, toàn hệ thống thi hành hơn 1,02 triệu việc, thu trên 117 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 31%. Năm 2025, kết quả tiếp tục chuyển biến rõ nét: thi hành xong 576.884 việc, đạt 84,27%, thu hơn 150 nghìn tỷ đồng; riêng thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế đạt trên 27,4 nghìn tỷ đồng. Bước sang 5 tháng đầu năm 2026, toàn hệ thống tiếp tục siết chặt kỷ cương, rà soát hồ sơ, tập trung xử lý dứt điểm các vụ việc có điều kiện thi hành, nhất là những vụ việc lớn, phức tạp. Những con số và yêu cầu đó cho thấy, hiệu quả thi hành án không chỉ là câu chuyện nghiệp vụ, mà còn phản ánh trực tiếp chất lượng lãnh đạo, năng lực tổ chức thực hiện và mức độ giữ nghiêm kỷ cương trong toàn hệ thống.

Nhìn tổng thể, hành trình từ Đảng bộ Tổng cục Thi hành án dân sự đến Đảng bộ Cục Quản lý Thi hành án dân sự là hành trình vừa kế thừa, vừa đổi mới. Đó là sự kế thừa truyền thống đoàn kết, kỷ cương, trách nhiệm; đồng thời là sự đổi mới về mô hình tổ chức, phương thức lãnh đạo và yêu cầu gắn chặt công tác xây dựng Đảng với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Nhưng sau cùng, giá trị của tổ chức đảng không được đo bằng số lượng văn bản hay hình thức sinh hoạt, mà được kiểm chứng từ những việc rất cụ thể trong thực tiễn. Đó là một cán bộ tham mưu rà soát chặt chẽ từng căn cứ pháp lý, từng phương án nhân sự; là những đảng viên trong sinh hoạt chi bộ thẳng thắn góp ý, tự soi, tự sửa; là tinh thần chủ động nhận việc khó, không né tránh trách nhiệm. Chính từ những hành động tưởng như nhỏ ấy, chất lượng tổ chức đảng được thể hiện rõ qua hiệu quả công việc, qua sự gương mẫu của đảng viên và qua việc giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong toàn hệ thống.

Với những người làm nghề, câu chuyện về Đảng bộ Cục Quản lý Thi hành án dân sự không chỉ là câu chuyện về một tổ chức đảng, mà còn là câu chuyện về những con người đang bền bỉ giữ nhịp ở khâu cuối của công lý. Ở đó, mỗi bản án được tổ chức thi hành đến cùng, mỗi đồng tiền được thu hồi cho Nhà nước, mỗi quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được bảo đảm đều gắn với trách nhiệm,bản lĩnh và sự liêm chính của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Ở góc độ rộng hơn, thực hiện hiệu quả Nghị quyết 21 tại Đảng bộ Cục Quản lý Thi hành án dân sự cho thấy một bài học có ý nghĩa chung: trong các cơ quan thực thi pháp luật, chất lượng tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên là một trong những yếu tố quyết định trực tiếp đến hiệu quả thực thi pháp luật. Xây dựng Đảng ở đây không chỉ là xây dựng một tổ chức trong sạch, vững mạnh theo nghĩa nội bộ, mà là xây dựng năng lực lãnh đạo, năng lực tổ chức thực hiện, năng lực tự kiểm soát và năng lực phục vụ Nhân dân bằng kết quả cụ thể.

Xây dựng Đảng, đến cùng, chính là xây dựng năng lực để pháp luật được thực thi đến nơi, đến chốn; để mỗi phán quyết của Tòa án không chỉ đúng trên giấy, mà còn được bảo đảm bằng kết quả trên thực tế.

Nguyễn Thị Thu Hằng - Văn phòng Đảng ủy