TRIỂN KHAI NGHỊ QUYẾT SỐ 79-NQ/TW VÀ 80-NQ/TW: Gắn với định hướng thể chế hóa của Nghị quyết Đại hội XIV trong lĩnh vực thi hành án dân sự

Tinh thần xuyên suốt tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị là đưa nghị quyết vào cuộc sống bằng hành động cụ thể, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ kết quả. Đối với hệ thống thi hành án dân sự (THADS), yêu cầu này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi đây là khâu trực tiếp bảo đảm bản án, quyết định của Tòa án được thực thi trên thực tế, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam gắn với định hướng thể chế hóa của Đại hội XIV của Đảng trong lĩnh vực THADS không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn thuần túy. Đây còn là quá trình cụ thể hóa chủ trương của Đảng thành cơ chế, chính sách và quy trình nghiệp vụ đồng bộ; nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính; tăng cường kiểm soát quyền lực và đẩy mạnh chuyển đổi số. Qua đó, hiệu lực thực thi pháp luật được củng cố, niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với hoạt động tư pháp và quản trị quốc gia tiếp tục được tăng cường.
Từ tinh thần quán triệt đến yêu cầu hành động thực chất
Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu “kiên quyết chấn chỉnh tình trạng né tránh, đùn đẩy, làm hình thức”, bảo đảm mỗi nghị quyết được cụ thể hóa thành chương trình hành động rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm.

Hai nghị quyết quan trọng – Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa – được ban hành trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về kỷ luật thực thi, hiệu quả quản lý nguồn lực và xây dựng văn hóa trách nhiệm.
Đặt trong tổng thể định hướng của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhiệm vụ thể chế hóa các nghị quyết không dừng lại ở việc ban hành văn bản hướng dẫn, mà phải được chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong từng lĩnh vực, từng ngành.
Thi hành án dân sự – “khâu cuối” nhưng là phép thử hiệu lực thể chế
Trong chu trình tố tụng, thi hành án dân sự thường được coi là giai đoạn cuối cùng. Tuy nhiên, dưới góc độ thể chế, đây lại là phép thử quyết định giá trị thực chất của pháp luật.
Một bản án, quyết định của Tòa án chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thi hành đầy đủ, kịp thời, đúng pháp luật. Nếu thi hành chậm trễ, không nghiêm, niềm tin vào công lý sẽ bị suy giảm; quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân không được bảo đảm.
Triển khai Nghị quyết 79 trong lĩnh vực THADS đồng nghĩa với việc nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản nhà nước, nhất là trong các vụ án kinh tế, tham nhũng; bảo đảm quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả nguồn lực công. Đây chính là khâu then chốt để chủ trương kiểm soát tài sản công và phát triển kinh tế nhà nước đi vào thực tiễn.
Trong khi đó, tinh thần của Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa đặt ra yêu cầu xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, văn hóa trách nhiệm công vụ, văn hóa liêm chính. Đối với ngành THADS, điều này thể hiện ở kỷ luật, kỷ cương nội bộ; ở thái độ chuẩn mực, minh bạch của chấp hành viên; ở việc xử lý nghiêm vi phạm và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Hoàn thiện thể chế, kiểm soát quyền lực và chuyển đổi số trong triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025
Hoàn thiện thể chế: Bảo đảm thống nhất, khả thi và hiện đại
Luật Thi hành án dân sự năm 2025 mở ra bước hoàn thiện mới về thể chế, hướng tới xây dựng một hệ thống thi hành án đồng bộ, minh bạch và vận hành theo chuẩn mực quản trị công hiện đại. Tuy nhiên, để Luật thực sự đi vào cuộc sống, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức thực hiện các quy định mới, mà phải rà soát, sửa đổi và hoàn thiện toàn bộ hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành.
Trọng tâm là bảo đảm sự thống nhất giữa Luật Thi hành án dân sự với Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Phá sản, Luật Đấu giá tài sản và các luật liên quan; khắc phục các điểm chồng chéo, khoảng trống pháp lý; đồng thời cụ thể hóa quy định theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ trình tự, thủ tục ở từng khâu: từ xác minh điều kiện thi hành án, áp dụng biện pháp bảo đảm, cưỡng chế thi hành án đến xử lý tài sản và thanh toán tiền thi hành án.
Cùng với đó, các quy trình nghiệp vụ cần được chuẩn hóa trên phạm vi toàn quốc, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan và người có thẩm quyền. Hoàn thiện thể chế trong giai đoạn này không chỉ là chỉnh sửa kỹ thuật lập pháp, mà là tái cấu trúc khuôn khổ pháp lý nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi quyền lực nhà nước trong lĩnh vực thi hành án dân sự.
Siết chặt kiểm soát quyền lực, giữ vững kỷ luật công vụ
Thi hành án dân sự là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước, tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Vì vậy, việc triển khai Luật năm 2025 đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm soát quyền lực trong toàn bộ quá trình tổ chức thi hành án.
Trước hết là kiểm soát nội bộ trong hệ thống. Cơ chế phân công, phân cấp phải gắn chặt với kiểm tra, giám sát thường xuyên; trách nhiệm cá nhân của chấp hành viên, thẩm tra viên và người đứng đầu cơ quan thi hành án phải được xác định rõ ràng. Các quyết định nghiệp vụ quan trọng được số hóa, lưu vết điện tử để phục vụ công tác hậu kiểm, bảo đảm minh bạch và khả năng truy xuất.
Song song đó, công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành được tăng cường, nhất là đối với các vụ việc phức tạp, kéo dài, có nguy cơ phát sinh khiếu nại, tố cáo. Việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, tiêu cực, nhũng nhiễu được xác định là biện pháp quan trọng để củng cố niềm tin của người dân.
Công khai, minh bạch thông tin thi hành án theo quy định của Luật cũng là một kênh kiểm soát quyền lực hiệu quả. Khi đương sự và người có quyền, lợi ích liên quan được tiếp cận thông tin kịp thời, đầy đủ, nguy cơ lạm quyền sẽ được hạn chế đáng kể.
Kiểm soát quyền lực không nhằm làm giảm tính chủ động của cơ quan thực thi, mà để bảo đảm quyền lực được sử dụng đúng thẩm quyền, đúng trình tự, đúng mục đích và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Chuyển đổi số: Nền tảng nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành án
Cùng với hoàn thiện thể chế và kiểm soát quyền lực, chuyển đổi số được xác định là một trong những trụ cột quan trọng trong triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025.
Ngành thi hành án dân sự tập trung xây dựng hệ thống quản lý thi hành án điện tử thống nhất trên toàn quốc; phát triển cơ sở dữ liệu tập trung, kết nối liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tài sản, doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Hồ sơ thi hành án được từng bước số hóa, tiến tới thay thế dần hồ sơ giấy; quy trình xử lý nghiệp vụ được thực hiện trên môi trường điện tử với chữ ký số và thanh toán không dùng tiền mặt.
Việc công khai tình trạng thi hành án trên nền tảng số không chỉ tạo thuận lợi cho đương sự tra cứu, mà còn nâng cao tính minh bạch trong hoạt động công vụ.
Chuyển đổi số vì vậy không đơn thuần là giải pháp công nghệ, mà là quá trình tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ theo hướng chuẩn hóa, tự động hóa và minh bạch hóa. Khi mọi thao tác nghiệp vụ được ghi nhận trên hệ thống điện tử, khả năng kiểm soát quyền lực được tăng cường, đồng thời giảm thiểu sai sót và nguy cơ tiêu cực.
Bảo đảm đồng bộ giữa thể chế, kiểm soát quyền lực và chuyển đổi số
Ba trụ cột – hoàn thiện thể chế, kiểm soát quyền lực và chuyển đổi số – có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau trong quá trình triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025.
Thể chế là nền tảng pháp lý quy định khuôn khổ quyền lực; kiểm soát quyền lực bảo đảm quyền lực được vận hành đúng pháp luật; còn chuyển đổi số là công cụ hiện đại giúp nâng cao hiệu quả thực thi và giám sát.
Việc triển khai Luật chỉ đạt kết quả thực chất khi các giải pháp về thể chế, tổ chức bộ máy, con người và công nghệ được thực hiện đồng bộ. Trong đó, yếu tố con người – đội ngũ chấp hành viên, công chức thi hành án – giữ vai trò quyết định. Nâng cao đạo đức công vụ, trình độ chuyên môn và ý thức trách nhiệm là điều kiện tiên quyết để các quy định pháp luật thực sự đi vào đời sống.
Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng ủy Cục Quản lý Thi hành án dân sự
Trong quá trình triển khai Nghị quyết 79 và 80 gắn với định hướng Đại hội XIV, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Cục Quản lý Thi hành án dân sự có ý nghĩa quyết định, bảo đảm tính thống nhất và xuyên suốt trong toàn hệ thống.
Đảng ủy Cục đã tập trung quán triệt sâu sắc tinh thần nghị quyết; xây dựng chương trình hành động cụ thể, gắn kết quả thi hành án với yêu cầu bảo vệ tài sản công và môi trường đầu tư, kinh doanh; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; siết chặt kỷ luật nội bộ; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm.
Cùng với đó, việc lãnh đạo hoàn thiện thể chế, củng cố phối hợp liên ngành trong xử lý vụ việc phức tạp, giá trị lớn; đẩy mạnh chuyển đổi số và công khai minh bạch thông tin đã tạo chuyển biến rõ nét về hiệu quả thực thi.
Xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh được xác định là nền tảng để thể chế hóa nghị quyết đạt hiệu quả bền vững. Giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, tăng cường đoàn kết nội bộ, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên là yêu cầu xuyên suốt.
Từ nghị quyết đến niềm tin của người dân
Triển khai Nghị quyết 79-NQ/TW và 80-NQ/TW trong lĩnh vực thi hành án dân sự không chỉ nhằm nâng cao chỉ tiêu chuyên môn, mà quan trọng hơn là củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp vào pháp luật.
Khi tài sản được thu hồi kịp thời, khi bản án được thực thi nghiêm minh, khi kỷ luật nội bộ được giữ vững và văn hóa pháp trị được lan tỏa, thi hành án dân sự sẽ không còn là “khâu cuối” thụ động, mà trở thành trụ cột của năng lực thực thi pháp luật.
Đó cũng chính là con đường hiện thực hóa tinh thần của Đại hội XIV: xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; chuyển mạnh từ “ban hành chính sách” sang “tổ chức thực hiện có kết quả thực chất”, đưa pháp luật từ văn bản vào đời sống.
TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
2. Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, ban hành ngày 06/01/2026.
3. Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, ban hành ngày 07/01/2026.
4. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2025), Luật Thi hành án dân sự năm 2025.
5. Tổng Bí thư Tô Lâm (2026), Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Hà Nội, ngày 25/02/2026, theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.