Chấp hành viên đề xuất giảm trừ nghĩa vụ tài chính giúp đương sự tự nguyện bàn giao tài sản duy nhất

Bà Lương Hồ Điệp - Chấp hành viên Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 2 - Tuyên Quang. (Ảnh: Lê Hanh)

Quá trình giải quyết hồ sơ thi hành án đối với hộ gia đình ông H.V.T do Chấp hành viên Lương Hồ Điệp (Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 2, tỉnh Tuyên Quang) tổ chức thực hiện là một điển hình về việc vận dụng hiệu quả công tác dân vận, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan và giữ vững an ninh trật tự tại địa phương mà không cần áp dụng biện pháp cưỡng chế.

Tổ chức phối hợp liên ngành và áp dụng biện pháp vận động, thuyết phục

Căn cứ theo hồ sơ vụ việc, Phòng Thi hành án dân sự (THADS) Khu vực 2 - Tuyên Quang (trước đây là Chi cục THADS huyện Chiêm Hóa) tiếp nhận bản án và ra quyết định thi hành án dựa trên Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 13/2023/QĐST-DS, được Tòa án nhân dân huyện Chiêm Hóa ban hành ngày 24/02/2023.

Theo nội dung quyết định của Tòa án, những người phải thi hành án bao gồm: ông H.V.T, bà T.T.L và bà H.T.T.N Các đương sự này có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ tài chính cụ thể như sau: Thứ nhất, nộp khoản tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch với số tiền là 3.225.636 đồng.

Thứ hai, thực hiện nghĩa vụ liên đới thanh toán nợ cho Ngân hàng với tổng số tiền gốc và lãi mà các đương sự phải trả tính đến ngày 15/02/2023 là 129.025.453 đồng. Ngoài ra, người phải thi hành án còn phải tiếp tục thanh toán khoản tiền lãi suất phát sinh theo Hợp đồng tín dụng số HDTD55B2021102 (ký ngày 14/05/2021) và Giấy đề nghị phát hành kiêm hợp đồng sử dụng thẻ tín dụng quốc tế (ký ngày 28/05/2021) cho đến khi thanh toán xong toàn bộ dư nợ.

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, cơ quan THADS đã ban hành Quyết định thi hành án số 530/QĐ-CCTHADS (ngày 12/06/2023) và Quyết định số 590/QĐ-CCTHADS (ngày 12/07/2023). Lãnh đạo đơn vị phân công Chấp hành viên Lương Hồ Điệp trực tiếp thụ lý, giải quyết hồ sơ.

Quá trình xác minh điều kiện thi hành án cho thấy, T., bà L. và bà N. có tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Tuy nhiên, trong thời gian tự nguyện thi hành án, các đương sự không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Căn cứ quy định của Luật Thi hành án dân sự, Chấp hành viên đã tiến hành các thủ tục kê biên, thẩm định giá và ủy quyền cho Trung tâm Dịch vụ Đấu giá tài sản tổ chức bán đấu giá khối tài sản trên để bảo đảm thi hành án.

Ngày 27/08/2025, phiên đấu giá được tổ chức thành công. Người trúng đấu giá là ông Nguyễn Mạnh T. (thường trú tại Thôn Lũng Thượng, xã Tam Hồng, tỉnh Phú Thọ) với mức giá trúng là 265.720.500 đồng. Sau phiên đấu giá, ông T. đã nộp đủ số tiền mua tài sản theo đúng thời hạn quy định. Căn cứ theo khoản 3 Điều 27 Nghị định 62/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 33/2020/NĐ-CP), Chấp hành viên ban hành quyết định, thông báo giao tài sản và tiến hành tống đạt hợp lệ cho những người phải thi hành án để yêu cầu họ bàn giao tài sản cho người trúng đấu giá.

Giai đoạn bàn giao tài sản sau đấu giá thường là khâu phát sinh nhiều vướng mắc nhất trong quy trình thi hành án dân sự. Trong vụ việc này, khi nhận được thông báo yêu cầu bàn giao tài sản, các đương sự gồm ông T., bà L. và bà N. đã có biểu hiện bất hợp tác, từ chối việc dọn dẹp đồ đạc và không đồng ý giao nhà đất.

Chấp hành viên Lương Hồ Điệp cùng các đồng nghiệp Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 2 và lực lượng chức năng tỉnh Tuyên Quang kê biên tài sản đối với hộ gia đình ông Hà Văn Tế. (Ảnh: Lê Hanh)

Qua công tác bám sát địa bàn và đánh giá tình hình thực tế, Chấp hành viên Lương Hồ Điệp xác định nguyên nhân chính dẫn đến thái độ bất hợp tác của đương sự xuất phát từ thực trạng cư trú của gia đình. Khối tài sản bị kê biên và bán đấu giá là chỗ ở duy nhất của hộ gia đình ông T. Đáng chú ý, hộ gia đình này có tới 7 nhân khẩu đang cùng sinh sống.

Theo quy định của pháp luật, trong trường hợp người phải thi hành án không tự nguyện giao tài sản, cơ quan thi hành án có thẩm quyền ban hành quyết định cưỡng chế và tổ chức lực lượng để di dời người, tài sản ra khỏi nhà, đất nhằm bàn giao cho người trúng đấu giá. Tuy nhiên, việc áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với trường hợp là chỗ ở duy nhất của một gia đình đông nhân khẩu sẽ kéo theo nhiều hệ quả phức tạp.

Về mặt xã hội, việc cưỡng chế di dời 7 nhân khẩu ra khỏi nơi cư trú sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, việc làm và học tập của các thành viên trong gia đình, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định an ninh, trật tự tại địa phương.

Về mặt kinh tế, việc tổ chức một cuộc cưỡng chế đòi hỏi phải huy động nhiều lực lượng (Công an, Y tế, dân quân tự vệ, chính quyền địa phương), phát sinh các chi phí lớn cho việc thuê nhân công, phương tiện tháo dỡ, bốc xếp và kho bãi bảo quản tài sản.

Theo quy định, người phải thi hành án phải chịu toàn bộ chi phí này, điều này sẽ tiếp tục làm suy kiệt khả năng tài chính của họ sau khi đã bị xử lý tài sản.

Trước tình hình đó, Chấp hành viên Lương Hồ Điệp xác định việc tổ chức cưỡng chế bằng lực lượng chỉ được thực hiện khi các biện pháp vận động, thuyết phục không mang lại kết quả. Ưu tiên hàng đầu là phải giải quyết vụ việc bằng phương pháp dân vận.

Để thực hiện công tác vận động đạt hiệu quả, Chấp hành viên Lương Hồ Điệp đã xây dựng kế hoạch tiếp cận và thuyết phục đương sự theo từng bước cụ thể, có sự phối hợp chặt chẽ với nhiều cơ quan, tổ chức liên quan.

Bước thứ nhất, Chấp hành viên trực tiếp báo cáo toàn bộ hồ sơ vụ việc, nêu rõ những khó khăn, vướng mắc và dự báo tình hình với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có tài sản. Trên cơ sở đó, Chấp hành viên đề nghị chính quyền địa phương cử cán bộ chuyên môn, đại diện các tổ chức đoàn thể ở cấp xã và cấp thôn (Ban công tác Mặt trận, Tổ trưởng tổ dân phố) cùng tham gia vào quá trình giải quyết. Việc có mặt của chính quyền cơ sở giúp đảm bảo tính khách quan và tăng cường hiệu quả công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật đến đương sự.

Bước thứ hai, thay vì trực tiếp tổ chức các buổi làm việc mang tính chất hành chính, áp đặt, Chấp hành viên áp dụng phương pháp tiếp cận gián tiếp. Nhận định gia đình ông T. đang có tâm lý hoang mang và phản kháng với cơ quan chức năng, Chấp hành viên đã tìm hiểu nhân thân và chủ động liên hệ với em trai của ông T. Thông qua người thân trong gia đình, Chấp hành viên đề nghị phối hợp để cùng phân tích, giải thích cho ông T. và các thành viên khác hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Tại các buổi làm việc, Chấp hành viên Lương Hồ Điệp tập trung lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của người phải thi hành án. Sau khi ghi nhận các kiến nghị, Chấp hành viên tiến hành giải thích rõ ràng các quy định của Luật Thi hành án dân sự. Trọng tâm của quá trình thuyết phục là việc phân tích minh bạch bài toán chi phí. Chấp hành viên cung cấp thông tin cụ thể về các khoản chi phí mà gia đình ông T. sẽ phải gánh chịu nếu để cơ quan chức năng tiến hành cưỡng chế. Bằng việc phân tích rõ ràng hậu quả pháp lý và thiệt hại kinh tế, Chấp hành viên đã giúp đương sự nhận thức được việc tự nguyện bàn giao tài sản là phương án tối ưu, hạn chế tối đa thiệt hại về tài chính cho bản thân gia đình.

Đề xuất phương án giảm trừ nghĩa vụ tài chính nhằm hỗ trợ đương sự

Trong quá trình thi hành án, việc đương sự gặp khó khăn thực sự về tài chính là nguyên nhân khách quan dẫn đến sự chậm trễ hoặc chống đối. Nhận thấy số tiền bán đấu giá tài sản sau khi thanh toán nợ gốc và các chi phí khác sẽ không còn lại nhiều để gia đình ông T. tái định cư, Chấp hành viên Lương Hồ Điệp đã chủ động tìm kiếm giải pháp hỗ trợ trong phạm vi thẩm quyền.

Căn cứ vào Điều 4 Luật Thi hành án dân sự về việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, Chấp hành viên đã tổ chức buổi làm việc trực tiếp với đại diện  Ngân hàng. Tại đây, Chấp hành viên trình bày chi tiết về hoàn cảnh khó khăn của gia đình người phải thi hành án, tình trạng cư trú (7 nhân khẩu mất chỗ ở) và những rủi ro nếu phải tiến hành cưỡng chế.

Dựa trên cơ sở đánh giá thực tiễn do cơ quan THADS cung cấp, Chấp hành viên đã đề xuất Ngân hàng xem xét áp dụng chính sách miễn, giảm một phần tiền lãi chậm trả đối với khoản vay của gia đình ông T., tạo điều kiện để vụ việc được giải quyết nhanh chóng, dứt điểm.

Sau khi xem xét hồ sơ và đề xuất của Chấp hành viên, Hội đồng tín dụng của 1 Ngân hàng chi nhánh Chiêm Hóa đã chấp thuận phương án giảm trừ một phần nghĩa vụ thanh toán tiền lãi cho người phải thi hành án. Cụ thể, số tiền lãi được ngân hàng đồng ý miễn, giảm là 22.000.000 đồng. Quyết định miễn giảm này có ý nghĩa quan trọng về mặt kinh tế đối với gia đình ông T., giúp họ giảm bớt áp lực nợ nần và có thêm một phần chi phí để ổn định cuộc sống sau khi bàn giao nhà đất. Đồng thời, kết quả này chứng minh cho người phải thi hành án thấy sự khách quan, tinh thần trách nhiệm của Chấp hành viên trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mọi cá nhân, tổ chức liên quan.

Nhờ quá trình thực hiện đồng bộ các biện pháp từ giải thích pháp luật, phân tích chi phí đến hỗ trợ giải quyết khó khăn tài chính, thái độ của ông T., bà  L. và bà N. đã có sự chuyển biến tích cực. Các đương sự không còn biểu hiện chống đối, chính thức đồng ý ký vào biên bản tự nguyện bàn giao tài sản.

Ngày 18/09/2025, Phòng THADS Khu vực 2 - Tuyên Quang chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan chuyên môn và Ủy ban nhân dân cấp xã tiến hành thủ tục bàn giao tài sản cho người trúng đấu giá. Buổi bàn giao diễn ra thuận lợi, đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định.

Kết quả xử lý tài chính của vụ việc được giải quyết dứt điểm: Ngân hàng thu hồi được số tiền nợ là 193.937.000 đồng; Người trúng đấu giá là ông Nguyễn Mạnh T. nhận bàn giao đầy đủ tài sản hợp pháp; Hộ gia đình người phải thi hành án tự nguyện di dời, không phải chịu các khoản chi phí cưỡng chế phát sinh. Vụ việc thi hành án chính thức được khép lại mà không cần sử dụng đến biện pháp cưỡng chế huy động lực lượng.

Đánh giá về quá trình tổ chức thi hành án hồ sơ này, lãnh đạo Phòng THADS Khu vực 2 - Tuyên Quang khẳng định vai trò quyết định thuộc về năng lực chuyên môn và kỹ năng vận động của Chấp hành viên. Sự kết hợp giữa việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Thi hành án dân sự và sự linh hoạt trong phương pháp phối hợp với chính quyền cơ sở, tổ chức tín dụng đã mang lại hiệu quả thiết thực.

Việc giải quyết dứt điểm các hồ sơ thi hành án liên quan đến chỗ ở duy nhất mà không thông qua cưỡng chế không chỉ giúp cơ quan THADS hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ công tác chuyên môn mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định tình hình chính trị - xã hội tại địa phương. Vụ việc của Chấp hành viên Lương Hồ Điệp là minh chứng cho thấy, công tác thi hành án dân sự đạt hiệu quả cao nhất khi các quyết định, bản án của Tòa án được thực thi trên tinh thần thượng tôn pháp luật, kết hợp với việc tuyên truyền, giải thích cặn kẽ để đương sự tự giác chấp hành.

THEO BÁO PHÁP LUẬT VIỆT NAM