Chuyện thi hành án giữa trùng khơi

Một mình đảm nhận công tác thi hành án nơi đảo xa

Một ngày giữa tháng 6/2025, anh Đỗ Hoàng Tiến (SN 1984) khi đó là CHV Chi cục THADS TP Phan Thiết cũ được lãnh đạo gọi lên phòng vận động tăng cường cho Chi cục THADS huyện đảo Phú Quý (tỉnh Bình Thuận cũ, nay là Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng). Con còn nhỏ, gia đình neo người, vợ mỗi ngày đi làm cách nhà hơn 20km nên vợ chồng anh Tiến trăn trở nhiều đêm liền: “Ra đảo thì khổ vợ con, không đi thì có lỗi với công việc.

Sau nhiều ngày bàn tính, mình được vợ động viên lên đường thực hiện nhiệm vụ cơ quan giao. Ở nhà, vợ phải nhờ hàng xóm đưa đón con đi nhà trẻ. Bấy giờ mình chỉ biết tự nhủ càng thương vợ thương con thì phải cố gắng giải quyết công việc thật tốt để sau 3 tháng tăng cường được về lại đất liền”, anh Tiến bộc bạch.

​

CHV Đỗ Hoàng Tiến

 Lên tàu ra đảo Phú Quý khi tiết trời bước vào mùa mưa, anh Tiến phải tập làm quen với nhịp độ sinh hoạt giữa trùng khơi. Anh tận dụng hết thời gian để tập trung cho công việc, cũng là cách để nguôi đi nỗi nhớ nhà bởi: “Thời gian đầu, cuối tuần nào cũng về nhà nhưng vé tàu mỗi chiều gần 400 ngàn, tuần nào cũng về thì hết lương mất nên lâu lâu mới về một lần. Từ đất liền ra đảo hơn 56 hải lý, di chuyển khoảng 3 tiếng bằng tàu cao tốc, còn đi bằng tàu hàng phải mất 6-7 tiếng”, nam CHV cười nói.

Nhưng rồi việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính được triển khai khẩn trương trên toàn quốc, cơ quan THADS cũng sắp xếp lại tổ chức; trong khi đó số lượng hồ sơ thi hành án phải giải quyết ở huyện đảo còn rất nhiều, tỷ lệ tồn đọng cao. Cùng thời điểm đó 2 CHV ở huyện đảo một người nghỉ hưu, một người luân chuyển sang đơn vị mới, thế là anh Tiến “vào thế” phải ở lại đảo để hoàn thành những việc dang dở.

Một góc Đặc khu Phú Quý nhìn từ tàu biển chuẩn bị cấp bến.

Chi cục THADS huyện Phú Quý sau đó sáp nhập cùng Chi cục THADS TP Phan Thiết để thành lập Phòng THADS khu vực 10 – Lâm Đồng. Theo phân công, trên Đặc khu Phú Quý chỉ có một CHV là anh Tiến cùng 2 cán sự và 1 bảo vệ. Hàng ngày, cứ mỗi buổi sáng 3 người lên kế hoạch công tác trong ngày, phân công xuống thực địa các xã để xác minh thi hành án, tống đạt thông báo thi hành án và giấy tờ liên quan cho đương sự. 

Theo thống kê sơ bộ, năm 2026 này, số vụ việc thi hành án ở Đặc khu Phú Quý trên dưới 300 việc; chỉ riêng 6 tháng đầu năm 2026, anh Tiến đã tổ chức thi hành 140 việc, thu về cho ngân sách hơn 40 tỷ đồng.

Nhìn trời đoán mưa để thực thi công vụ

Khác với đất liền, mưa trên đảo Phú Quý chia thành từng cơn, mưa rất lớn, gió to đến nỗi chạy xe máy có thể bị quật ngã trên đường. Thời gian mưa lớn trên đảo tập trung vào các tháng 8,9,10 hàng năm.

Không chịu thua thiên nhiên, anh Tiến hỏi han người dân trên đảo mới biết được mưa trên đảo có đặc điểm “mưa chạy”, tức mưa khu vực này xong sẽ mưa sang khu vực khác. Nhờ kinh nghiệm này, vào mùa mưa, anh Tiến mỗi sớm mai đều ngước lên trời quan sát mây, khu vực nào trời xanh, anh tranh thủ xuống thực địa xác minh: “Mưa chỗ này thì mình làm chỗ khác, cứ như chạy đua với những đám mây vậy”, CHV Đỗ Hoàng Tiến bật cười ví von.

Mỗi khi có hồ sơ thi hành án kết thúc, anh Tiến gửi bưu điện chuyển về đất liền mất khoảng 3 ngày mới tới nơi hoặc kết hợp về thăm gia đình sẽ mang theo để thẩm tra viên kiểm tra, trình lãnh đạo ký duyệt đưa vào lưu trữ.

Nhưng vào mùa mưa bão, tàu thuyền không có, bưu điện cũng không thể chuyển hàng hóa thì chỉ còn cách gửi tài liệu qua tàu chở hàng cung cấp các nhu yếu phẩm cần thiết lên đảo. Trong khi đó thời gian thi hành án, ban hành, giao các giấy tờ đều có thời hạn cụ thể. Để khắc phục phần nào khó khăn này, với một số giấy tờ không quan trọng, anh Tiến in màu để kịp thời tống đạt cho đương sự, nhưng giá in màu trên đảo cũng đắt đỏ, 5 ngàn đồng mỗi tờ.
​

Kinh nghiệm kê biên, bán đấu giá tàu thuyền

​Do đặc thù vùng biển, tài sản phải xử lý để bảo đảm thi hành án chủ yếu tàu thuyền. Do đó, việc xác minh, kê biên tài sản cũng khác biệt, đòi hỏi sự linh hoạt của CHV từ áp dụng các quy định đến ứng xử với đương sự.
​​
​​Chẳng hạn ngư dân chỉ đưa thuyền về bến khi thời tiết xấu, sóng to gió lớn, còn bình thường họ neo đậu tàu thuyền cách bờ 2-3 hải lý. CHV khi lập hội đồng xác minh, kê biên phải thuê xuồng chở ra tàu: “Nếu chủ tàu, tức người phải thi hành án không hỗ trợ phương tiện đi lại thì giá thuê xuồng khoảng 300 ngàn đồng cả ra lẫn vào. Chi phí này tôi phải ứng tiền túi ra trước, sau đó mới lấy hóa đơn chứng từ gửi về cơ quan ở đất liền để được thanh toán lại”, CHV nơi đảo xa chia sẻ. Có lần khi mới ra đảo phải ngồi xuồng ra kê biên tàu cá, khi tới nơi anh Tiến bị say sóng nằm li bì trên tàu, đợi khi sóng biển êm mới di chuyển xung quanh ghi nhận tình trạng thân tàu.

Khác với thửa đất có tứ cạnh, diện tích rõ ràng, ít bị thay đổi thì tài sản là tàu thuyền rất khó bảo quản nguyên vẹn tới khi bán đấu giá thành công, bàn giao cho người mua trúng đấu giá. Chẳng hạn như số lượng khay chứa đá, bóng đèn…qua thời gian dài bị gỉ sét, hư hỏng. Tuy nhiên nhờ tính cách hào phóng cũng như cảm thông, thấu hiểu của người dân vùng biển, bên trúng đấu giá tài sản cũng ít khi kiểm đếm chi li từng bóng đèn, không làm khó CHV.

Để bảo đảm tiến độ công việc, vừa bảo quản được tài sản tốt nhất, CHV Đỗ Hoàng Tiến chia sẻ cách làm như sau: Khi kê biên tàu thuyền, CHV mời các đương sự lên giải thích, lập biên bản theo quy định. Sau đó các đương sự thỏa thuận giao tài sản đã kê biên cho chủ tàu (người phải thi hành án- PV) bảo quản bởi chỉ có chủ tàu mới trông giữ tài sản tốt nhất. Đặc thù tàu biển nếu để lâu một chỗ, không vận hành có thể dẫn tới hư hỏng động cơ, gỉ sét thân tàu, các thiết bị khác. Phía người được thi hành án cũng không có bến bãi, điều kiện để bảo quản tài sản đã kê biên nên hoàn toàn thống nhất. Hiện tại ở đảo Phú Quý cũng không tổ chức, đơn vị nào có chức năng, đủ điều kiện bảo quản tài sản là tàu thuyền sau khi kê biên.

​CHV Đỗ Hoàng Tiến phối hợp cùng các cơ quan liên quan tiến hành xác minh, kê biên tàu thuyền.

“Với cách làm trên, chủ tàu vẫn có thể tiếp tục sử dụng phương tiện để mưu sinh, vừa có trách nhiệm bảo quản tài sản. Họ cũng hoàn toàn hợp tác khi cơ quan chức năng yêu cầu đưa tàu thuyền về bờ, tức là lợi ích các bên hài hòa”, anh Tiến nói, thêm rằng để phòng ngừa rủi ro, những tàu cá đã kê biên muốn ra khơi phải có bảo hiểm, trước khi xuất bến phải báo cáo với cán bộ thi hành án.

Mặt khác, do thời gian tàu cá neo đậu ở bến bãi không dài, thường chỉ 1-2 ngày để tiếp nhiên liệu, chuẩn bị lương thực thực phẩm cho chuyến ra khơi tiếp theo nên nếu không thường xuyên trao đổi, có kế hoạch từ trước, CHV dễ rơi vào bị động khi trong thời gian ngắn phải mời các bên liên quan thành lập hội đồng xác minh, kê biên: “Vào mùa gió bấc, người dân trên đảo sẽ không ra khơi, thời gian này diễn ra nhiều lễ hội. Do đó tôi sẽ tập trung xác minh hiện trạng tài sản, hoàn thành thủ tục kê biên trong thời gian này”, CHV bật mí kinh nghiệm tổ chức thi hành án.

Vận dụng lối sống, phong tục vào tổ chức thi hành án

Một trong những kinh nghiệm giúp quá trình tổ chức thi hành án được thuận lợi trên vùng đảo Phú Quý theo CHV Đỗ Hoàng Tiến là phải biết cảm thông, chia sẻ với ngư dân. Chẳng hạn, tới ngày hẹn đưa tài sản về bờ để xác minh, kê biên nhưng tàu lúc đó đang ở vùng biển nhiều tôm, cá, những mẻ lưới đang nặng tay nên chủ tàu gọi điện xin lùi lại vài ngày anh đều vui vẻ đồng ý, trao đổi lại với bên được thi hành án để họ thống nhất.

 Tàu thuyền là tài sản có tính chất đặc thù nên việc tổ chức thi hành án cần sự linh hoạt của CHV.

Cũng có chủ tàu chống đối bằng cách không hợp tác đưa tài sản kê biên về bến ở Phú Quý mà cập bến vào các cảng lân cận để bán hải sản, tiếp nhiên liệu, thực phẩm rồi ra khơi tiếp. Với những trường hợp này, anh Tiến phối hợp với lực lượng biên phòng nhờ hỗ trợ, xác định vị trí tàu cá qua hệ thống định vị. Khi tàu cá đáp vào cảng nào đó, nhờ sự hỗ trợ của lực lượng biên phòng, anh Tiến nắm được thông tin và liên lạc với chủ tàu để yêu cầu hợp tác, giải thích rằng nếu chủ tàu vẫn chống đối, cơ quan thi hành án sẽ gửi văn bản ủy thác đến cơ quan thi hành án nơi tàu đang neo đậu và tàu cá đó sẽ không được ra khơi:

“Khi mình giải thích rõ ràng như vậy, người dân thấy được sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng, lường trước hậu quả nên họ đều tự nguyện hợp tác, xin hoãn thời gian xác minh, kê biên và chủ động thông báo khi tàu vào bờ”, nam CHV cho hay.

“Bí quyết” nữa để CHV Đỗ Hoàng Tiến bảo đảm tiến độ công việc mà chưa phải áp dụng tới biện pháp cưỡng chế đó là vận dụng triệt để vai trò của những người có uy tín trên đảo cũng như phong tục tập quán người dân trên đảo vào vận động, thuyết phục thi hành án. Anh Tiến lấy ví dụ, ngư dân rất kiêng kỵ trước lúc ra khơi gặp chuyện ồn ào sẽ khiến cả chuyến đi xui xẻo nên CHV không nên tới nhà đương sự xác minh tài sản, kê biên khi họ chuẩn bị ra biển, mặc dù pháp luật không cấm. Hoặc chẳng hạn hôm nay ngư dân vừa từ biển về hãy để 1-2 ngày hôm sau mới đến làm việc sẽ tạo thiện cảm: “Để chủ động trong công việc, vừa hợp tình thì tôi thường thông báo trước thời gian sẽ đến xác minh hiện trạng, kê biên tàu để chủ tàu phối hợp”, anh Tiến nói.

Với kinh nghiệm của mình, anh Tiến chia sẻ rằng, người dân trên đảo sống đoàn kết, chất phác, giàu tình cảm nên nếu cán bộ ứng xử hợp tình, hợp lý, tạo điều kiện cho họ thì họ cũng đáp lại tình cảm, phối hợp rất tốt. Từ ngày đặt chân lên đảo tới nay, anh chưa phải cưỡng chế vụ việc nào.

Đối với các vụ việc dân sự, số tiền phải thi hành án thường chỉ vài chục triệu đồng, trong khi tài sản của người dân như ô tô, tàu thuyền, đất có giá trị lớn hơn rất nhiều nên không thể kê biên. Trường hợp này, anh Tiến dựa vào lối sống tình cảm của người dân, đến nhà đương sự vận động bên được thi hành án giảm lãi, miễn lãi, sau đó phần lớn đương sự cảm thông, tự nguyện nộp tiền thi bản án:

“Người dân vùng biển coi trọng thể diện, với họ việc cán bộ thực thi pháp luật đến nhà làm xấu đi hình ảnh trong cộng đồng. Bởi vậy, trước khi tới nhà các đương sự, tôi đều thông báo trước kèm nội dung rõ ràng, trường hợp không cần thiết sẽ mời họ lên cơ quan làm việc. Ngư dân rất trọng nghĩa khí, trọng chữ tín, họ đã cam kết là sẽ thực hiện nên quá trình tổ chức thi hành án vừa phải mềm dẻo tạo điều kiện cho đương sự nhưng phải cương quyết, tránh tình trạng quy định pháp luật bị nhờn”.
​