Nghề “Thi hành án dân sự” – Tôi đã chọn

Bản thân tôi trước đây là sinh viên trường Cao đẳng Kiểm sát Hà Nội (nay là Đại học Kiểm sát), khóa 6 (1986-1990). Ra trường tôi về công tác tại Viện kiểm sát huyện bấy giờ và sau gần 5 năm tôi được bổ nhiệm phó viện trưởng huyện Đức Hòa, có hơn 18 năm công tác ngành kiểm sát, những tưởng sẽ gắn bó với ngành kiểm sát lâu dài, nhưng rồi không ngờ lại bén duyên với ngành Thi hành án dân sự. Sau hơn 17 năm theo ngành THADS, đã để lại trong tôi nhiều kỷ niệm đẹp, vui, buồn, thành công và thất bại đều có, nhất là khi được bổ nhiệm vào ban lãnh đạo cấp Chi cục (cấp phòng hiện nay) điều này trở thành nguồn động lực cho bản thân phấn đấu ngày càng hoàn thiện hơn, góp phần vào thành quả chung của Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh (Long An trước đây).

Kỷ niệm sâu sắc nhất là khi tôi được bổ nhiệm chức vụ Chi cục trưởng Chi cục THADS huyện Đức Hòa, tỉnh Long An (nay là khu vực 3, tỉnh Tây Ninh) từ năm 2018 đến năm 2023, Chi cục Đức Hòa 6 năm liền luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, hàng năm Chi cục được Bộ Tư pháp công nhận danh hiệu thi đua “Tập thể lao động xuất sắc”được 02 lần Bộ Tư pháp tặng cờ thi đua ngành. Năm 2024 tôi được phân công đến Chi cục THADS huyện Bến Lức, sau sáp nhập tôi về tiếp tục lãnh đạo Phòng THADS khu vực 3 (tức Chi cục Đức Hòa cũ) và năm 2025 Phòng THADS khu vực 3 được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Được kết quả như trên là sự phấn đấu của cả một tập thể Ban lãnh đạo và công chức, người lao động của Phòng đã chung sức, chung lòng quyết tâm vượt mọi khó khăn trở ngại, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ từng năm trong điều kiện tại địa phương Đức Hòa (Khu vực 3) có nhiều khó khăn, thách thức, từ đó tập thể phải thống nhất đưa ra nhiều giải pháp phù hợp để giải quyết từng vấn đề dưới đây. Đồng thời, đây cũng là sự khích lệ cho tôi ở lại tiếp tục công tác mà không xin nghỉ hưu trước tuổi theo Nghị định 178, dù tôi đủ tiêu chuẩn và điều kiện được nghỉ hưu trước tuổi (tôi sinh ngày 19-05-1968).
​

Một số hình ảnh của bản thân và các đồng nghiệp tại Phòng THADS khu vực 3

“Cái khó ló cái khôn”

Khó khăn nhất thời bấy giờ là số lượng việc, tiền phải thi hành án thì nhiều mà biên chế quá ít, nhất là đội ngũ Chấp hành viên, Phòng THADS Khu vực 3 luôn thụ lý cao nhất tỉnh và số lượng việc rất nhiều cụ thể: năm 2018 thụ lý: 6.087 việc, số tiền: trên 681 tỷ đồng; Năm 2019 thụ lý: 6.628 việc, tiền: trên 572 tỷ đồng; Năm 2020 thụ lý: 5.211 việc, tiền: trên 604 tỷ đồng; Năm 2021 thụ lý: 4.368 việc, số tiền 752 tỷ; Năm 2022 thụ lý: 3.863 việc, số tiền: 771 tỷ đồng; Năm 2023:thụ lý: 4.299 việc, số tiền: 944 tỷ đồng; Năm 2024: thụ lý: 5.139 việc, số tiền: 1.451 tỷ đồng; Năm 2025: thụ lý: 5.498 việc, số tiền: 2.607 tỷ đồng. Về biên chế trung bình mỗi năm có 16 công chức, trong đó thường có 6 Chấp hành viên, sau sáp nhập chỉ còn 11 công chức.

          Để giải quyết vấn đề biên chế, Ban lãnh đạo chọn cách làm thường xuyên nhận các sinh viên đang thực tập hoặc đã tốt nghiệp cử nhân luật vào học việc, tập sự thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ công chức như: sắp xếp hồ sơ, đánh bút lục, hỗ trợ công tác văn phòng, công tác lưu trữ,…và các công việc khác phù hợp với chuyên môn. Đương nhiên, để các em này hỗ trợ hiệu quả thì Ban lãnh đạo hàng tuần phải mở một buổi hướng dẫn, “cầm tay chỉ việc” và trao dồi kiến thức pháp luật về thi hành án cho các em và phải lưu ý quản lý các em hết sức chặt chẽ mới đem lại hiệu quả, nhất là sau khi sáp nhập, Phòng THADS khu vực 3 chỉ có 11 công chức mà phải giải quyết số lượng công việc khổng lồ.

Ngày thứ bảy, chủ nhật công chức vẫn đến trụ sở làm việc.

          Thời điểm sau sáp nhập, đối với công chức và người lao động thuộc Phòng THADS khu vực 3, làm thêm ngày thứ bảy, chủ nhật là chuyện bình thường, nhất là ngày thứ bảy thường tập trung gần như đầy đủ còn ngày chủ nhật thì có gần 50% anh em đến làm.

          Phần vì áp lực công việc nhiều nên anh em phải tự sắp xếp công việc gia đình để làm trọn ngày thứ bảy, đồng thời trước đó lãnh đạo phải sinh hoạt tư tưởng làm cho công chức thấy được trách nhiệm của mình mà tự nguyện thực hiện. Mặt khác, cũng cần tạo môi trường làm việc tốt, nhất là sinh hoạt cộng đồng, sinh hoạt tập thể nhiều hơn, làm cho đội ngũ công chức và người lao động đoàn kết thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau, trong đó trưởng phòng là trung tâm đoàn kết nội bộ, đưa ra nhiều mô hình mang tính tập thể cao như: sáng sớm trước giờ làm việc thường tổ chức cà phê sáng tại cơ quan, hầu như gần 80% công chức và người lao động đều uống cà phê sáng tại trụ sở cơ quan, khi đó vừa trao đổi thông tin hằng ngày với nhau vừa có thể trao đổi kinh nghiệm, học hỏi công việc nghiệp vụ hay cần chỉ đạo một công việc cấp bách cũng rất thuận tiện, gần gũi. Tổ chức vui chơi cuối tuần thường vào chiều thứ bảy hàng tuần như câu cá tại ao cá cơ quan, mở tiệc đơn giản, tổ chức văn nghệ giải trí,...Khi nhận được thiệp mời đám tiệc, lãnh đạo thường tổ chức cho anh em công chức và người lao động cùng đi chung vừa tạo khí thế vừa tăng thêm tình đoàn kết nội bộ, vừa đảm bảo an toàn. Khi công chức ốm đau, tai nạn, gặp khó khăn, tập thể luôn quan tâm thăm hỏi, động viên chia sẻ và giúp đỡ. 

           Phân công công việc hợp tình, hợp lý, đúng sở trường công tác của từng công chức, người lao động

          Để đạt được chỉ tiêu về thi hành án và hoàn thành tốt các nhiệm vụ, công tác sắp xếp phân công công việc, địa bàn, loại án cho từng Chấp hành viên, công chức và các công việc khác cho người lao động. Vấn đề này phải hết sức thận trọng, lãnh đạo phải nghiên cứu sở trường, tính tình, năng lực, hoàn cảnh gia đình, các điều kiện liên quan khác của từng công chức, người lao động để cân nhắc, phân công, điều chỉnh hợp lý, hợp tình cho từng bộ phận, từng nhóm và ngay cả phân công người hỗ trợ chấp hành viên cũng thận trọng, tạo sự hoài hòa, thường thì Chấp hành viên giỏi, năng nổ thì kèm người hỗ trợ có phần hạn chế về năng lực. Và ngược lại, Chấp hành viên hạn chế năng lực thì phân công người hỗ trợ phải năng động, nhanh nhẹn, tháo vát...nhất là phân công những người hợp tính nhau thì trong tác nghiệp sẽ trôi chảy, hiệu quả. Ngay cả sắp xếp phòng làm việc, chỗ ngồi của công chức cũng phải hợp tình hợp lý, khoa học, tiện lợi trong công việc và phù hợp môi trường văn hóa công sở. Làm được đều này phần lớn là từng công chức, người lao động đã tích cực trong đóng góp xây dựng cho tập thể, đồng thời lãnh đạo luôn lắng nghe, phân tích, giải quyết thấu tình đạt lý từng trường hợp cụ thể.

          Nâng cao hiệu quả trong công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh

          Công tác THADS là một trong những công việc nhạy cảm vì liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức nên trong thực tế việc kiến nghị, khiếu nại tổ cáo (KNTC) thường xảy ra nhiều và muôn hình muôn vẻ với tính chất ngày càng phức tạp. Từ đó, Lãnh đạo Phòng rất quan tâm công tác tiếp công dân, bởi vì thông qua công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại tố cáo, kiến nghị, phản ánh nhằm kịp thời phát hiện, nhận diện nhiều vi phạm, thiếu sót, tồn tại, hạn chế đang diễn ra tại cơ quan nhất là trong lĩnh vực trực tiếp tổ chức thi hành án. 

Trong thực tiễn yêu cầu người tiếp dân có phẩm chất đạo đức tốt, tinh thông nghiệp vụ, có khả năng hướng dẫn, giải thích, thuyết phục để công dân hiểu và chấp hành đúng pháp luật. Các bên đương sự nhất là những người phải thi hành án thường rất bức xúc vì họ phải dùng tài sản hiện có để trả hoặc bồi thường thiệt hại cho người được thi hành án theo như bản án đã tuyên. Vì thế, cán bộ tiếp dân phải biết cách ứng xử khéo léo, lắng nghe người dân trình bày hết vụ việc, sau đó sẽ nhẹ nhàng phân tích, giải thích theo quy định pháp luật và giải quyết vụ việc một cách có tình, có lý thì người dân sẽ lắng nghe và hợp tác. Tuy nhiên, do biên chế chưa đủ nên hằng ngày phải phân công công chức kiêm nhiệm tiếp công dân tại phòng tiếp dân. Bên cạnh đó, Trưởng phòng có lịch thứ sáu hàng tuần tiếp công dân, luôn thực hiện nghiêm túc việc tiếp công dân định kỳ và đột xuất. Đối với những vụ việc phức tạp, có nhiều đơn thư, Trưởng phòng trực tiếp tổ chức đối thoại giữa các bên đương sự và Chấp hành viên. Phương pháp này không chỉ thể hiện sự cầu thị mà còn giúp làm rõ bản chất vụ việc, lắng nghe ý kiến của các bên để tìm ra giải pháp tháo gỡ, hạn chế bức xúc dẫn đến khiếu nại, tố cáo phức tạp kéo dài.

          Tăng cường giải quyết các việc khó thi hành

          Tại phòng Thi hành án dân sự khu vực 3, hàng Quý, Lãnh đạo sẽ tiến hành kiểm tra an của tất cả các Chấp hành viên, qua đó phát hiện thiếu sót hoặc khó khăn, vướng mắc từ đầu để giải quyết kịp thời tránh tình trang khiếu nại, tố cáo vượt cấp, kéo dài. Ban lãnh đạo thống nhất trong Quy chế làm việc là khi chấp hành viên gặp các việc thi hành án có khó khăn trong tổ chức thi hành thì báo cáo trực tiếp người đứng đầu cơ quan và lãnh đạo sẽ cho ý kiến chỉ đạo trực tiếp từng vụ việc hoặc sẽ phân công lại cho chấp hành viên khác giải quyết cho phù hợp năng lực, sở trường. Trường hợp quá khó khăn thì lãnh đạo trực tiếp tác nghiệp. Từ đó lượng án khó thi hành được giải quyết dứt điểm và hiệu quả.

          Bản lĩnh người dẫn đầu

          Do tính đặc thù của công tác thi hành án dân sự đòi hỏi người đứng đầu cơ quan đơn vị không những giỏi về nghiệp vụ, nhiệt tình, hăng say, quyết liệt trong công tác mà còn phải có bản lĩnh thực sự, đó là dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, tiên phong trong mọi hoạt động của đơn vị, tạo mọi điều kiện để công chức, người lao động trong đơn vị phát huy sở trường công tác của mình, hạn chế thấp nhất sai sót. Quyết đoán trong các tình huống phức tạp trong tổ chức thi hành án. Thủ trưởng phải là chỗ dựa đáng tin cậy cho tập thể đơn vị cả về nghiệp vụ, cách sống, văn hóa ứng xử và quan hệ giữa các ngành liên quan. Bên cạnh đó, biết chia sẻ những khó khăn, nguyện vọng của công chức và vui cùng công chức để niềm vui tạo thành động lực phát triển cho tập thể.

Năm 2026, Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 dù số việc và tiền thi hành án tiếp tục tăng cao, sáu tháng đầu năm theo niên độ báo cáo tổng thụ lý là 4.722 việc, số tiền trên 2.301 tỷ đồng (Thi hành xong đạt về việc: 43,95% và về tiền đạt 28,44% đạt chỉ tiêu thi hành theo 6 tháng đầu năm). Tuy nhiên, sẽ còn nhiều khó khăn phía trước do năm nay tập trung cập nhập dữ liệu trên nền tảng số và tác nghiệp thi hành án được thực hiện trên hệ thống của ngành sẽ tốn kém thời gian và nguồn nhân lực do phần lớn Chấp hành viên mới tiếp cận lĩnh vực này. Nhưng bản thân tôi khi nhìn lại khoảng thời gian công tác trong ngành THADS đã qua, với lòng nhiệt quyết của mình với “Nghề Thi hành án dân sự” cùng với sự đoàn kết, quyết tâm cao của đội ngũ công chức, người lao động đã sẵn sàng cho thử thách mới. Phòng THADS khu vực 3 - Tây Ninh, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ theo kế hoạch đề ra, đạt và vượt các chỉ tiêu thi hành án xong về việc và tiền năm 2026 là 89,48% về việc và 68,49% về tiền trên số có điều kiện thi hành. Vậy là tôi đã chọn đúng nghề.
​
​Nguyễn Thành Công