Luật Thi hành án dân sự năm 2025: Hoàn thiện quy định về giải quyết khiếu nại, tố cáo và tăng cường vai trò kiểm sát trong thi hành án dân sự

Luật Thi hành án dân sự năm 2025 đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng liên quan đến giải quyết khiếu nại, tố cáo và cơ chế kiểm sát trong thi hành án dân sự; góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành án, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Quy định rõ hơn thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thi hành án dân sự

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật là quy định cụ thể hơn về thẩm quyền giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự theo hướng phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể.

Theo quy định mới, Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự có trách nhiệm giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi của mình và của Phó Thủ trưởng, Chấp hành viên thuộc quyền quản lý. Trưởng văn phòng THADS giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi của mình và của Thừa hành viên thuộc Văn phòng. Đối với khiếu nại lần hai, thẩm quyền thuộc Thủ trưởng cơ quan quản lý thi hành án dân sự. Đồng thời, Luật cũng quy định Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng được quyền xem xét lại quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực thi hành của Thủ trưởng cơ quan quản lý THADS.

Đối với tố cáo, Luật xác định nguyên tắc người bị tố cáo thuộc thẩm quyền quản lý của cơ quan nào thì người đứng đầu cơ quan đó có trách nhiệm giải quyết. Trường hợp người bị tố cáo là Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự tỉnh, thành phố thì Thủ trưởng cơ quan quản lý thi hành án dân sự thuộc Bộ Tư pháp có trách nhiệm giải quyết.Trường hợp người bị tố cáo là Trưởng văn phòng THADS hoặc Thừa hành viên thì Thủ trưởng cơ quan quản lý thi hành án dân sự thuộc Bộ Tư pháp có trách nhiệm giải quyết. Trường hợp người bị tố cáo là Thủ trưởng cơ quan thi hành án cấp quân khu thì Thủ trưởng cơ quan quản lý thi hành án thuộc Bộ Quốc phòng có trách nhiệm giải quyết.

Việc quy định cụ thể theo từng chức danh, từng cấp quản lý góp phần bảo đảm việc tiếp nhận, xử lý tố cáo được kịp thời, đúng thẩm quyền và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong hoạt động thi hành án dân sự.

Tăng cường vai trò kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại, tố cáo, Luật Thi hành án dân sự năm 2025 tiếp tục sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến hoạt động kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân.

Theo quy định mới, Viện kiểm sát nhân dân các cấp thực hiện kiểm sát, kháng nghị, kiến nghị đối với hoạt động tổ chức thi hành án của cơ quan thi hành án dân sự, Chấp hành viên, văn phòng THADS và Thừa hành viên.

Đáng chú ý, Luật đã bổ sung quy định cụ thể về thời hạn kháng nghị đối với những vụ việc thi hành án đã kết thúc. Theo đó, thời hạn kháng nghị là 01 năm kể từ ngày Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền nhận được thông báo về kết thúc việc thi hành án. Quy định này góp phần bảo đảm chặt chẽ về mặt pháp lý, đồng thời tạo cơ sở thống nhất trong quá trình thực hiện kiểm sát hoạt động thi hành án dân sự.

Cùng với đó, trình tự, thủ tục trả lời kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân cũng được sửa đổi, bổ sung theo hướng phù hợp hơn với mô hình tổ chức cơ quan thi hành án dân sự mới tại địa phương và các quy định liên quan đến xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự.

Tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự

Việc sửa đổi, bổ sung các quy định về giải quyết khiếu nại, tố cáo và cơ chế kiểm sát trong Luật Thi hành án dân sự năm 2025 tiếp tục góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực thi hành án dân sự; đồng thời tạo cơ sở pháp lý đồng bộ hơn để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và phục vụ Nhân dân trong giai đoạn mới.

Nguyễn Thái Tín
Phòng Kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo