Tham dự Hội nghị, tại điểm cầu Trung ương có sự tham dự của đồng chí Nguyễn Thắng Lợi, Bí thư Đảng uỷ, Quyền Tổng cục trưởng Tổng cục THADS, chủ trì Hội nghị; đồng chí Đoàn Văn Hường, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp; đại diện Lãnh đạo một số đơn vị thuộc Tổng cục và Lãnh đạo, công chức trực tiếp tham mưu công tác quản lý nhà nước về Thừa phát lại của Tổng cục THADS. Tại điểm cầu địa phương có sự tham gia của đại diện Lãnh đạo 63 Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; công chức phòng chuyên môn thuộc Sở Tư pháp trực tiếp tham mưu quản lý nhà nước về Thừa phát lại.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Quyền Tổng cục trưởng Nguyễn Thắng Lợi đã thông tin về về một số nội dung rất quan trọng liên quan đến các quy định của pháp luật tới đây về công tác Thừa phát lại: (1) Dự thảo Luật THADS đã giành 01 Chương riêng với 08 Điều quy định về Thừa hành viên, Văn phòng Thi hành án dân sự, trong đó, đổi tên “Văn phòng Thừa phát lại” thành “Văn phòng Thi hành án dân sự” và đổi tên “Thừa phát lại” thành “Thừa hành viên”; quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục tổ chức THADS do Thừa hành viên, Văn phòng Thi hành án dân sự thực hiện; (2) Ngày 10/6/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 121/2025/NĐ-CP quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp, trong đó có 04 Điều về phân cấp thẩm quyền bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm Thừa phát lại, công nhận tương đương đào tạo nghề Thừa phát lại ở nước ngoài từ Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện. Đồng thời, Bộ Tư pháp cũng đã xây dựng Thông tư quy định về phân cấp, phân định thẩm quyền khi tổ chức chính quyền 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp, trong đó có các biểu mẫu về Thừa phát lại, dự kiến Thông tư có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2025; (3) Tổng cục THADS đang dự thảo Công văn của Bộ Tư pháp hướng dẫn tiêu chí thành lập Văn phòng Thừa phát lại có gắn với địa bàn hành chính “cấp huyện” khi thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, không còn đơn vị hành chính cấp huyện.
Hội nghị đã nghe đồng chí Hoàng Thế Anh, Vụ trưởng Vụ Nghiệp vụ 3 báo cáo tình hình thực hiện công tác tham mưu quản lý nhà nước về Thừa phát lại trong thời gian qua; 11 ý kiến phát biểu từ đại diện Sở Tư pháp địa phương, các đơn vị thuộc Tổng cục và ý kiến phát biểu của đồng chí Đoàn Văn Hường, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp.
Theo báo cáo của Vụ Nghiệp vụ 3, hoạt động Thừa phát lại tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực, góp phần hỗ trợ hiệu quả cho công tác thi hành án dân sự, giảm tải cho cơ quan nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ pháp lý một cách minh bạch, chủ động. Tính đến ngày 30/9/2024, cả nước có 422 Thừa phát lại đang hành nghề tại 207 Văn phòng Thừa phát lại, được thành lập tại 51 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, hiện còn 12 tỉnh, thành phố chưa thành lập Văn phòng Thừa phát lại. Sở Tư pháp các tỉnh đã quan tâm thực hiện tốt công tác triển khai thi hành Nghị quyết số 107/2015/QH13 ngày 26/11/2015 của Quốc hội khóa XIII về thực hiện chế định TPL, Nghị định số 08/2020/NĐ-CP và các văn bản liên quan về TPL, góp phần tạo những hiệu quả cho xã hội, đáp ứng nhu cầu của người dân, yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, tổ chức, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp trong đời sống dân sự, kinh tế. Công tác quản lý nhà nước về TPL ngày càng nâng cao hiệu lực, hiệu quả, sự phối hợp giữa các cơ quan có liên quan trong hoạt động quản lý nhà nước về TPL ở địa phương được tăng cường, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, cải cách hành chính. Tuy nhiên, đồng chí Hoàng Thế Anh cũng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế như: việc triển khai Nghị định 08/2020/NĐ-CP vẫn còn chậm ở một số địa phương, xây dựng cơ sở dữ liệu về vi bằng đạt kết quả thấp, việc đăng ký hoạt động Văn phòng TPL không đúng với đề án thành lập...
Đại diện các Sở Tư pháp đã báo cáo tình hình triển khai tại địa phương, trong đó ghi nhận những kết quả tích cực, đặc biệt trong công tác lập vi bằng và tống đạt văn bản; chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thực hiện, những bất cập của Nghị định số 08/2020/NĐ-CP cần phải sửa đổi, bổ sung...; đề nghị Tổng cục THADS, Bộ Tư pháp sớm triển khai xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 08/2020/NĐ-CP.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Đoàn Văn Hường, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong công tác tham mưu quản lý nhà nước về Thừa phát lại từ góc độ của Cục Bổ trợ tư pháp trước thời điểm chuyển giao chức năng quản lý nhà nước cho Tổng cục THADS. Theo đồng chí, một trong những thách thức lớn là việc thiếu sự thống nhất trong nhận thức và phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị tại địa phương, đặc biệt trong việc tổ chức thực hiện Đề án phát triển Thừa phát lại và kiểm soát chất lượng hoạt động của các Văn phòng TPL.
Đồng chí nhấn mạnh, việc chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về Thừa phát lại sang Tổng cục THADS là một chủ trương phù hợp, kỳ vọng sẽ tạo sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa hoạt động Thừa phát lại và thi hành án dân sự - vốn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của TPL. Tuy nhiên, để việc chuyển giao đạt hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan trung ương và địa phương, đặc biệt là trong công tác hướng dẫn nghiệp vụ, đào tạo nguồn nhân lực và kiểm tra, thanh tra chuyên ngành.
Lãnh đạo Tổng cục THADS đã ghi nhận các ý kiến phản ánh từ địa phương, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về Thừa phát lại, trong đó tập trung vào một số nội dung trọng tâm:
Tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý: Tổng cục đang tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan để rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định số 08/2020/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và yêu cầu cải cách tư pháp.
Nâng cao chất lượng hoạt động của Văn phòng Thừa phát lại: Tăng cường kiểm tra, thanh tra chuyên đề; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ Thừa phát lại và thư ký nghiệp vụ; chú trọng công tác đào tạo chuẩn đầu ra.
Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan: Nhấn mạnh vai trò của Sở Tư pháp trong việc chủ động tham mưu UBND cấp tỉnh thực hiện công tác quản lý nhà nước về Thừa phát lại; đồng thời kết nối chặt chẽ với cơ quan liên quan ở địa phương để kịp thời giải quyết các vướng mắc phát sinh.
Kết luận hội nghị, Quyền Tổng cục trưởng Nguyễn Thắng Lợi khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ, hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ Thừa phát lại chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng tốt yêu cầu hội nhập và cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.
Hội nghị trực tuyến lần này không chỉ là dịp để Tổng cục và các Sở Tư pháp trao đổi, chia sẻ, nắm bắt tình hình thực tiễn công tác quản lý nhà nước về Thừa phát lại tại địa phương mà còn góp phần thống nhất nhận thức, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển bền vững chế định Thừa phát lại trong hệ thống pháp luật.