Trình bày trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, năm 2025, hệ thống thi hành án dân sự thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh khối lượng công việc tăng đột biến. Số việc và số tiền thụ lý đều tăng cao so với năm 2024, trong đó có nhiều đại án với giá trị phải thi hành rất lớn. Vượt qua khó khăn, thách thức, hệ thống thi hành án dân sự đã nỗ lực vượt bậc, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh, về kết quả thi hành án dân sự, kết thúc năm công tác, các cơ quan thi hành án dân sự đã hoàn thành vượt chỉ tiêu về việc và về tiền, cụ thể:
Đã thi hành xong 577.876 việc, tăng 0,4% so với năm 2024, đạt tỷ lệ 84,25%, vượt chỉ tiêu giao 0,35%; Thi hành xong trên 150.000 tỷ đồng, tăng hơn 30.000 tỷ đồng so với năm 2024, đạt tỷ lệ 56,13%, vượt chỉ tiêu giao 4,23%;
Đặc biệt, kết quả thi hành các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng có nhiều chuyển biến tích cực về giá trị. Trong đó, thi hành xong 6.471 việc, thu được trên 27.416 tỷ đồng đối với các khoản bị chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng (tăng trên 5.239 tỷ đồng so với năm 2024).
Về kết quả thi hành các vụ việc tín dụng, ngân hàng, các cơ quan thi hành án đã thi hành xong 6.484 việc, thu được gần 37.000 tỷ đồng cho các tổ chức tín dụng (tăng hơn 6.000 tỷ đồng so với năm 2024).
Về kết quả thi hành án hành chính, các cơ quan hành chính nhà nước đã thi hành xong 868 bản án, quyết định (giảm 27 bản án so với năm 2024).
Về hoạt động thừa phát lại, Chính phủ đã chỉ đạo tổ chức sơ kết, triển khai sửa đổi Nghị định số 08 năm 2020, hướng tới mở rộng phạm vi hành nghề của thừa phát lại, nâng cao vai trò tự quản của Hội thừa phát lại và đơn giản hóa một số thủ tục hành chính trong lĩnh vực thừa phát lại. Toàn quốc hiện có 224 Văn phòng thừa phát lại được thành lập tại 30 tỉnh, thành phố, đã tống đạt trên 888.000 văn bản, lập gần 140.000 vi bằng, đạt doanh thu 201 tỷ đồng.
Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh Chính phủ đã quán triệt, triển khai đồng bộ các giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành trong lĩnh vực thi hành án dân sự; trong đó tập trung chỉ đạo sát sao, quyết liệt công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và thực hiện đồng bộ các giải pháp để hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao.
Theo đó, hệ thống thi hành án dân sự được tổ chức lại theo mô hình 2 cấp, gồm Cục Quản lý thi hành án dân sự và 34 thi hành án dân sự các tỉnh, thành phố (trong đó có 355 Phòng thi hành án dân sự khu vực). Sau sắp xếp, hệ thống thi hành án dân sự giảm 29 cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh, 338 đơn vị cấp huyện và 111 phòng chuyên môn cấp tỉnh.
Ngoài ra, thực hiện nhiều giải pháp về chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả, rút ngắn thời gian xử lý công việc như xây dựng, triển khai trong toàn quốc Phần mềm Biên lai điện tử thi hành án, Phần mềm Hỗ trợ ra quyết định thi hành án, Phần mềm chi trả tiền cho người được thi hành án …
 |
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng
trình bày báo cáo thẩm tra, ảnh QH |
Thẩm tra báo cáo thi hành án năm 2025 của Chính phủ, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, kết quả thi hành xong về việc đạt 84,25% và thi hành xong về tiền đạt 56,13%, tăng 0,4% về việc và 4,67% về tiền so với năm 2024;Thu hồi tài sản trong các vụ án tín dụng, ngân hàng tăng 3,71% về việc và 20,82% về tiền so với cùng kỳ; Kết quả thi hành án hành chính xong đạt tỷ lệ 41,37%; Cơ quan thi hành án dân sự đã ban hành 254 kiến nghị xử lý trách nhiệm đối với các trường hợp không chấp hành án hành chính.
Cơ quan thẩm tra cũng nhận thấy công tác thi hành án dân sự vẫn còn một số hạn chế như: còn 540 quyết định thi hành án (chiếm 0,078%) có sai sót, phải thu hồi, hủy bỏ, chưa đạt chỉ tiêu Quốc hội giao. Một số nơi còn xảy ra sai phạm trong việc xác minh, phân loại án, áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên, định giá, bán đấu giá tài sản, xử lý vật chứng... Kỷ cương, kỷ luật trong hoạt động thi hành án hành chính chưa nghiêm, tỷ lệ thi hành xong giảm 4,04% so với năm 2024.
Hoạt động của Thừa phát lại về thi hành án dân sự vẫn rất hạn chế; thể chế về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại còn bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Do đó, việc Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) quy định chuyển đổi mô hình “văn phòng thừa phát lại” thành “văn phòng thi hành án dân sự” và “Thừa phát lại” thành “Thừa hành viên” với địa vị pháp lý và thẩm quyền rõ ràng hơn là bước đột phá cần thiết. Quy định này không chỉ bước đầu khắc phục một số vướng mắc hiện tại mà còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc để tiếp tục thực hiện chủ trương xã hội hóa công tác thi hành án dân sự và giảm tải cho hệ thống thi hành án công.
Lê Liên