Mở đầu phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo thẩm tra các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, thi hành án, phòng, chống tham nhũng năm 2025. Theo đó, đối với công tác
thi hành án dân sự, hành chính và hoạt động thừa phát lại, Báo cáo của Chính phủ ghi nhận những kết quả tích cực, nổi bật về việc thi hành xong các vụ án tín dụng, ngân hàng thu về trên 30.671 tỉ đồng và các vụ án kinh tế, tham nhũng thu trên 22.342 tỉ đồng.
Mặc dù vậy, tỉ lệ thi hành án dân sự chung lại giảm 6,13% về việc; đối với thi hành án hành chính, kết quả thi hành xong giảm 0,56% so với cùng kỳ; hoạt động thừa phát lại chủ yếu tập trung vào tống đạt và lập vi bằng.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết dù số tiền phải thi hành tăng cao nhưng giá trị tuyệt đối thi hành xong về tiền là rất cao, tăng trên 29.823 tỉ đồng, tương ứng tăng 34,2%,ảnh:QH
Phát biểu tại phiên họp, Bộ Trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh khẳng định, với tư cách là cơ quan chủ trì soạn thảo giúp Chính phủ xây dựng báo cáo thi hành án 10 tháng năm 2025, Bộ Tư pháp sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến thẩm tra của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và của các đại biểu Quốc hội đối với Báo cáo công tác thi hành án dân sự, đồng thời sẽ bổ sung, hoàn thiện trong Báo cáo 12 tháng của Chính phủ.
Bộ trưởng cũng báo cáo và làm rõ thêm về việc chỉ tiêu về việc và tiền đều giảm so với năm 2024 là do một số nguyên nhân như: công tác thi hành án năm nay diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, số lượng việc và tiền thụ lý mới tăng đột biến, cụ thể năm 2025 lượng việc tăng tới 14.150 việc, lượng tiền tăng tới 107.966 tỉ đồng, tương ứng 51%. “Số lượng tăng đột biến, tăng rất lớn. Do vậy, sự nỗ lực cố gắng của anh em rất lớn để đạt được kết quả như vậy", Bộ trưởng nói.
Bên cạnh đó, có nhiều “đại án” chưa từng có tiền lệ, trong đó có vụ Trương Mỹ Lan và đồng phạm với trên 43.000 bị hại, giá trị thi hành trên 50.000 tỷ đồng cùng hàng nghìn bất động sản phải xử lý rải rác khắp cả nước.
Cùng với đó, hệ thống chính quyền địa phương hai cấp vừa đi vào vận hành, quan hệ phối hợp trong thi hành án cần được thiết lập lại; việc thực hiện Nghị định 178/2024/NĐ-CP khiến một số lượng khá công chức rời khỏi hệ thống, trong đó có trên 1.000 lãnh đạo và chấp hành viên, gây thiếu hụt lớn nguồn nhân lực.
Trước những khó khăn chồng chất này, Bộ trưởng cho biết Bộ Tư pháp đang chỉ đạo quyết liệt, huy động sự phối hợp đồng bộ của các cơ quan, ban ngành, nỗ lực cao nhất để bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ thi hành án mà Quốc hội đã giao.
Đồng thời, Bộ cũng đã đề ra các giải pháp đồng bộ như: khẩn trương hoàn thiện thể chế, trọng tâm là dự án Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi). Luật mới sẽ đổi mới mô hình tổ chức hệ thống THADS theo hướng tinh gọn, đồng bộ với bộ máy nhà nước; sửa đổi, bổ sung thủ tục nhằm rút ngắn thời gian, giảm chi phí thi hành án và tăng cường trách nhiệm phối hợp. Đặc biệt, dự án Luật sẽ tạo hành lang pháp lý cho việc đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động thừa phát lại, trao quyền cho tổ chức, cá nhân hành nghề thừa phát lại thực hiện một số nhiệm vụ như Thủ trưởng cơ quan THADS và Chấp hành viên. Đây cũng là vấn đề được Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội quan tâm, cho ý kiến trong quá trình thẩm tra báo cáo của Chính phủ.
Cùng với việc hoàn thiện thể chế, việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy, đổi mới mạnh mẽ cách thức quản lý, chỉ đạo, điều hành, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác thi hành án dân sự được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống. Song song, Bộ cũng sẽ chỉ đạo tổ chức các kỳ thi tuyển để để nhằm bổ sung đội ngũ Chấp hành viên còn thiếu hụt,
Với những nỗ lực cố gắng như vậy, theo Bộ trưởng "mặc dù số tiền phải thi hành tăng cao nhưng giá trị tuyệt đối thi hành xong về tiền là rất cao, tăng trên 29.823 tỉ đồng, tương ứng tăng 34,2%”.
Về số đơn thư phản ánh, kiến nghị vẫn còn nhiều, theo Bộ trưởng, như đã nêu là do có nhiều đại án nên số đơn thư của bị hại về các kiến nghị, đề xuất liên quan đến xét xử, thi hành án đã tăng và phát sinh ngay từ khi vụ án chưa xét xử hoặc mới xét xử sơ thẩm. Tuy nhiên, số đơn thư có xu hướng giảm, cụ thể 10 tháng năm 2024 là 2.039 việc, còn 10 tháng năm 2025 chỉ có 2.018 việc và tỷ lệ giải quyết đạt 98%.